Hamilelikte sabah bulantıları

05.01.2016 09:16:54
A+ A-

Kadınların %80'e yakını hamilelikleri sırasında çeşitli derecelerde sabah bulantısı yaşamaktadırlar. Genellikle, en kötü zamanı dört ila onuncu haftalar arasındadır ve onuncu haftadan sonra da bulantıları devam eden az sayıdaki şanssız hamile bile yirminci haftada bu sıkıntıdan kurtulur.

Sabah bulantılarının neden gerektiği konusunda bazı teoriler vardır. Birine göre bu olgu, hamile kadınları bebeklerine zarar verebilecek zehirli bitkiler yemekten uzaklaştırmak için zaman içinde gelişmiştir, aynı zamanda hamile kadınların acı gıdalardan nefret etme nedenidir. Durum böyleyse, kadınların midelerinin meyve veya sebze yedikten sonra daha fazla bulanmasını beklersiniz ama bu teoriyi destekleyen bulgular çok azdır. Ayrıca (pek çok kişinin vejetaryen olduğu) Hindistan'da sabah bulantılarının sadece %35 ile en düşük seviyede olması bu kuruma indirilmiş ufak bir darbedir. Oranın en yüksek olduğu Japonya'da ise hamile kadınların %84'ü bulantı ve kusma yaşamaktadırlar.

İlgili bir diğer kuruma göre de, sabah bulantılarının, bebeği yenilen gıdalarda kendisine zarar verebilecek bakteri veya pazaritlerden korumak amacıyla ortaya çıktığıdır. New York'daki Cornell Üniversitesi'nden Paul Sherman ve Samuel Flaxman tüm dünyadan yaklaşık 80.000 hamile kadın üzerinde yapılmış çalışmaları tarayarak bu teoriyi ortaya koydular. Gebelik döneminde bağışıklık sistemleri bastırılmış olduğundan hamile kadınlar, gıda zehirlenmelerine daha yatkın olurlar ve bu ciddi hastalık ölü doğum veya düşük riskini arttırır. (Gebelerin işlenmemiş yumuşak peynirlerden uzak durmalarının önerilmesinin bir sebebi budur.) Aynı zamanda, bebeğin hücrelerinin de hızla bölünüyor olması, bebekleri zararlı toksinlerin DNA'larına zarar verebilecekleri her türlü hasara açık duruma getirmektedir.

Sherman ve Flaxman'ın belirttiğine göre bulantı ve kusma seviyesi genellikle bebeğin hayati organlarının şekillediği dönemde en üst derecesine tırmanmaktadır ve bu sırada organlar çok hızlı büyüdüklerinden bu aşamada oluşacak bir DNA hasarı feci sonuçlar yaratabilir. En fazla uzak durulan gıdalar et, balık, tavuk ve yumurta gibi yiyecekler ile onların yanı sıra fazla tüketilmesinin bebeğe zararlı olabileceği çay ve kahve gibi kafein içeren içeceklerdir.

Beslenmelerinde et ve balığı az tüketip bitkileri temel gıda olarak kabul eden toplumlarda sabah bulantılarının daha az görüldüğü doğrudur. Sabah bulantısı çeken kadınların düşük yapma olasılığı da çok düşük olabilir. Geniş kapsamlı bir çalışmaya göre sabah bulantısı yaşamayan kadınların %90'ı sağlıklı bebekler dünyaya getirirken, sabah bulantısı yaşayan kadınların %96'sının sağlıklı bebekler doğurduğu görülmüştür.

Sabah bulantısının, belki de, ilk etapta hamileliğinizi doğrulayan hormonun sadece talihsiz bir yan etkisi olması en akla yatkın açıklamadır. Hamilelik testlerinde belirlenen HCG, plasenta yeterli büyüklüğe erişene kadar rahmin iç cidarını kalın ve yumuşak tutabilmek için lazım olan hamilelik hormonlarını üreten korpus luteum adlı bir yapıyı korumak amacıyla, hamileliğin ilk haftalarında bebek tarafından üretilen bir hormondur.

HCG hormonunun vücuda, mesela boyundaki tiroit bezini  uyarmak gibi başka etkileri de vardır. Tiroit bezi metabolizmayı düzenleyen çeşitli hormonlar üretmektedir ve bazı kadınların bedenlerindeki yüksek seviyeli tiroit hormonları ile sabah bulantıları sonucu çok aşırı kusma yaşamalarının ilintili olduğu düşünülmektedir. Diğer iki hamilelik hormonu olan progesteron ve östrojen de, gıdaların bağırsaklardan geçiş süresini uzatmak amacıyla sindirim sistemini yavaşlatabilmek için genel bir bulantı, şişkinlik ve mide ekşimesi hissine etkide bulunuyor olabilirler. Coşkun progesteron, hamileliğin erken dönemlerinde beliren diğer bir sinir bozucu yan etkinin de açıklaması olabilir: aşırı yorgunluk. Beyindeki etkisinin yatıştırıcılarla aynı olması sebebiyle, çok yüksek dozlarda verilen progesteron anestezi amaçlı kullanılabilir.

Hiç kimse progesteron seviyesi yüksek olan kadınların sabah bulantısına daha meyilli olduğunu kesin olarak gösterememiştir, bu sadece bir teoridir. Ayrıca kız bebeklerinin  plasentasının erkek bebeklerinkine göre daha fazla HCG üretiyor gibi görünmesine rağmen bazı bebeklerin neden diğerlerine göre daha fazla sabah bulantısına sebep olduğunu da bilemiyoruz. Sadece üç haftalık gebelikte bile kız embriyonu taşıyan annelerdeki HCG seviyesi, erkek embriyonu taşıyanlara göre yaklaşık beş kat daha fazladır. Buna ilaveten, aşırı sabah bulantısı çeken kadınların, kız veya ikiz bebek taşıyor olma ihtimalinin daha fazla olabileceği konusunda az da olsa bazı kanıtlar vardır.



YAZARIN DİĞER YAZILARI

YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.