Bir Kitap: Teknolojinin Evrimi

28.10.2014 12:44:57
A+ A-


Kitap ilk bakışta herkesin ilgisini çekmeyebilir. Ama benim için bilim ve teknoloji çocukluk yaşlarımdan itibaren
tekip ettiğim bir konudur. George Basalla'nın "Teknolojinin Evrimi" kitabını alırken beklentim teknolojinin geldiği bugünkü
noktaya hangi aşamalardan geldiğinin izini sürebilmekti. Yani ateşin bulunmasından aşama aşama cep telefonu ve roket teknoljisine nasıl geldiğimizi görebileceğimizi umuyordum. Ama öyle olmadı. Kitap bu beklentimi karşılamamakla beraber kafamdaki çok daha büyük bir sorunun cevabını bulmama yardımcı oldu. O da teknojik gelişmedeki dürtüyü anlamak oldu. Bu bilgi aslında benim için çok daha değerli..

George Basalla bir araştırmacı ve Bilim tarihi üzerine araştırmalar yapmış biri. En bilinen eseride bu kitap. Kitap hiçbir teknoljik bilgi geçmişi olmayan birine göre akıcı bir dille yazılmış. Eminim konuya ilgisi olmayan biri de kitabı çok rahatlıkla anlayıp sevecektir. Çünkü yazar buhar makinası ve matbaa gibi bazı çok özel ilerlemeler hariç fazla ayrıntıya girmeden teknolojik gelişmenin altında yatan felsefeyi anlatmaya çalışmış. Kitapta başta ilk insanın kesme aletlerinden başlayıp günümüz nükleer teknolisine kadar gelişimin felsefesini çok açık bir biçimde görebilirsiniz, Tekrar etme gereği duyuyorum kitap aslında kronolojik olarak teknoljik evrimi anlatmanın çok ötesinde gelişimin kuramına dair yazılmış bir kitap. Bu nedenle de kitapta her anlatılan icad ın arkasındaki dürtü bulunmaya çalışılıyor.

Kitapta en önemli icadı sanayi devriminin lokomotifi olan buhar makinası oluşturuyor. Newcomen ve watt ın buhar makinaları arasındaki farklar ve sonucunda Watt'ın buhar makinasının kullanılmasının arkasındaki nedenler anlatılıyor. Aynı biçimde Gutenberg'in matbaasından önce ki baskı teknikleri ve Gutenberg'in matbaası karşılaştırılıyor. Bu tür karşılaştırmalı birkaç örnek daha var kitapta.

Aslında temel olarak Basalla kitapda genel kanı olan teknoljik gelişimin gereksinimlerin sonucu olduğu fikrini yıkmaya çalışıyor... Onun yerine çok parametreli bir süreç olduğunu anlatıyor. Gereksinim bunlardan yalınızca bir tanesi. Yine sanılanın aksine teknoljik gelişim tarih boyunca koronolojik olarak doğrusal bir gelişme göstermemiş. Yüzlerce buluşun birçok parametrenin yer aldığı bir ayıklanma süreci sonunda seçeneklereden hep bir tanesi kullanımda kalabilmiş.
Rönesans öncesi gelişim rönesans sonrasına göre çok daha yavaş olmuş. Barut, pusula ve matbaanın bulunması yeni yerlerin  keşfine ve bilginin akışındaki hıza paralel olarak keşfedilen yerlerin sömürgeleşmesini de beraberinde getirmiş. Ve teknoljik gelişme ivme kazanmış. Ama ilginç olan Barut, pusula ve matbaa nın Çin de bulunmasına karşın Rönesansın batıda yaşanması. Yazar bunu doğu ve batı arasındaki toplumsal modele bağlıyor.  Şöyleki Çin ve doğu toplumları içine kapalı tek bir merkezden yönetilen toplumlardı. Tek bir hükümdar çok büyük bir alana hükmediyordu. dışarıdan gelen yeniliklere  kapalıydılar. Bunu da bilinçli yapıyorlardı. Yani Teknoljik gelişmeyi bugünkü postmodernist bir anlayışla ellerinin tersiyle itiyorlardı. Ama batı daha küçük özerk birimlerden oluşuyordu. Bu da rekabeti beraberinde getiriyordu. Rekabet savaş savaşda yeni gelişmiş silah ihtiyacı demekti. Batının açık toplumu beraberinde gelişmeyi de getirmişti.


Kısaca kitapta anlatılan teknoljik ayıklanma sürecinden de bahsetmek istiyorum. Ayıklanma yukarıda da belirttiğim gibi genelin gereksinimlere göre belirlenir ifadesi her zaman doğru değil. Örneğin ordunun ihtiyaçlarına paralel silah teknlojilerinin gelişmesi ve sonucunda da gelişimin günlük hayata yansıması... Yani günlük gereksinimlerden çok daha geniş bir pencereden bakıldığında buluş için örneğin silahlı kuvvetler gibi büyük bir itkinin olması çoğu zaman daha önemli olmuş. Bunun tam tersine günlük kullanımı çok fazla olabileceği düşünülen hava aracı gibi buluşlar günlük kullanıma geçirilememiş. Transistör gibi çağın çok önemli bir buluşu yine savaş teknolojisi sayesinde bulunmuş.


Eğer ilk insandan bugüne teknolojik ilerleme yolculuğunu ve  arkasında yatan felsefeseyi öğrenmek ilginizi çekiyorsa bu kitabı okumanızı tavsiye ederim

 



YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.