Bu Edison başka Edison

08.09.2014 13:36:11
A+ A-

Thomas Alva Edison. Nam-ı diğer ampul amca. İlkokul kitaplarımın iyi vasıflı kahramanı, hakkında methiyeler dizilen dahi Edison. Türkçe kitaplarından fen kitaplarına kadar az mı gördük seni babacan resimlerinle. Çalışkandın, zekiydin, yüzyılın dahisiydin, ampulü sahi nasıl icat edebilmiştin, dünyayı karanlıktan çıkarmış elektriğe kavuşturmuştun. Aydınlığımızın biricik sebebi. Ne muciddin ama. Müteşekkirdik çok.

 

Ama internet çağıyla birlikte neler neler öğrendik Edison amca bir bilsen. E pek göründüğün gibi biri değilmişsin. Biz de fenayız ama, artık o kitaplarda gördüğümüz bilgilerin çok daha fazlasına ulaşabilen çocuklarız.

 

Şimdi yıllar yılı icat kovaladığın, hayatını buna adadığın doğru. Ama tam bir bilim adamısın diyemeyiz dürüst olalım lütfen. Endüstriye dönüşmeyen icat senin gözünde değerli değilmiş mesela. Şu ampul meselesinde, senden önce bir düzine kişi çalışan ampuller üretmiş fakat hiçbiri kaynak alıp üzerinde çalışamamış ve olay ticarileştirilememiş. Yani bunu bir düzine adam senden önce akıl ettiğine göre tek dahi de sayılmazmışsın. Ya da engellenmişler. Çok büyük anlaşmalar yapmışsın, alacağın karı da baştan büyük miktarlarla belirlemişsin, öyle ki şu an bile birçok şirketten soyağacın dünyanın servetini kazanıyormuş. Bazen başka bilim adamlarının üzerine basarak da olsa, çok çalışmışsın. Katılıyorum bu hiçbir şey değil bu noktaya kadar iyisin Edison amcacım, tabiiki aynı zamanda pazarlama da lazım büyük anlaşmalar da lazım, rakiplerin üzerine basıp geçmek de lazım. Bir bilim adamı kolay olunmuyor.  İyi mücadele eden ve iyi pazarlayan kazanır. Şu günümüz dünyasında da aynı merak etme hiçbir şey değişmedi, hatta şaşıracağın kadar vahşileşti. Biz buna artık vahşi kapitalizm diyoruz. Neyse sen oralara daha gelemedin, orada kal.

 

En çok ne için dargınım biliyor musun sana? Dünyanın en büyük ve safi bilim adamlarından Nicola Tesla'yı hakettiği kadar tanıyamadık değer veremedik. İnsanlığa yararlı olmasını engelleyen birinci şahıs olan sen Edisoncuğum senin doğrudan akımının; karakteri sağlam, tam bir bilim adamı, hem deli hem dahi, maddi çıkar gözetmeksizin bilim yapan, özü sözü bir Teslacığımın alternatif akımının yanında hiçbir işe yaramadığını biliyorsun. Ama ömrün boyunca adamcağızı mahvetmek için elinden geleni yapmışsın. İnsanlığın geleceğini ticari kaygıları olmadan, çok daha farklı yerlere taşıyacak icatların sahibi Tesla'nın hayatını karartmış, laboratuarını yerle bir ettirmişsin. Yanında işe başladığında, söylediğin işi bitirebilirse 50.000 dolar vermeyi taahhüt etmiş ancak işi bitirip karşına geçtiğinde o bir Amerikan şakasıydı diye adamla dalga geçmişsin ya ne diyeyim ben sana Edis on? Ondan sonra da Tesla'yı tarih sahnesinden silmek için Amerikan hükümetiyle birlikte elinizden geleni ardınıza koymamışsınız da o adam sefalet içinde bir otel odasında göçüp gitmiş bu dünyadan. Şimdi sen sokakta on kişiye sorsak altısının bileceği bir dahisin. Çocukların bile ilk öğrendiği yabancı kelimelerin başında gelirsin. Ama aslında sermayeyi temsil eden başarılı bir iş adamısın. Tesla ise emeği, gerçek bilimi.

 

The Prestige filmi sırf bu hikayeye daha yakından bakmak için tekrar seyredilmeli. Belki de asıl mesaj Nicola Tesla'nın idealistliği ve bilimi zenginlerin, sanayi patronlarının değil insanlığın hizmetine ve eşitçe sunma çabalarıdır. Ama aslında bu çabaları çok sert, her türlü baskı ve manipülasyon ile bastırmaya çalışan Thomas Edison'un hikayesidir.

 

 

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.