Çığ Etkisi x Hacıyatmaz Etkisi + Zemberek Etkisi = Tarihin Kaotik Matematik Modeli

07.09.2015 19:27:33
A+ A-

Kaos matematiğinin çığ etkisi fenomeni çok bilinir de, hacıyatmaz etkisi az bilinir nedense.

Hacıyatmazı sağa yatırırsın sola kalkar, sola yatırırsın sağa kalkar, ironik bir tez-antitez ikilisi durumu yaratır, yani bir dengeden başka bir denge durumuna gider hep. Tarihte de, çığ eğiliminden çok, bu hacıyatmazlık eğilimi hep daha ağır basagelmiş. Bunun modeli de, zemberek gibi sayılabilir, zemberek hep potansiyel enerji toplar, sonunda kinetik enerji (diyelim devrim) atar veya patlar ki buna mikro model olarak zemberek etkisi de denebilir.

Olgu örneği:

Anarşistler de, çoğu zaman çığ etkisi yaratmak isterlerken, hacıyatmaz etkisi yarattılar, özellikle de 19. Yüzyıl sonunda yarattıkları eylem silsileleri ertesinde.

Devrimin de, birden çok aşamalı, yinelemeli, dene-yanıl’lı aşamalarla gerçekleştiğini, Rusya’dan ve Çin’den biliyoruz ki Çin’in 1890-1950 devrim başarısızlıkları dönemi, üzerinde az çalışılmış bir konudur hala.

Tarihin makro akışına bakarsak, gördüğümüz dönemsellikleri de, bu 3 etkinin birleşimi ve faz konjügasyonları ile açımlayabiliriz:

Tarihte tanımlanmış tüm etkenlerin mikro ve makro, olumlu ve olumsuz etkileri ve salınımları vardır, hepsi bir bakıma sonsuz sayıda öğeli ama sonlu toplamlı diziler olarak biraraya gelince, illa ki eşit olması gerekmeyen ve birden çok dalgaboyu uzunluğunda mikro / orta – makro dalga boylu salınımlar oluşabilir matematiksel model olarak, böylelikle ortaya çıkan da yıl olarak 25-30’dan başlayan ve 250-300’de biten, ikiden çok çeşitte dönemsellikler olur.

Tarihteki dengesizlikler; Fetret Dönemi, darbe, iç savaş, halk isyanı, artan sayıda ama küçülen alanda devletler, vd gibi birçok olguyla tanımlıdır. Vikingler’in ve Moğollar’ınkine dengesizlik-ötesi bir şey demek gerekiyor. Kavimler Göçü, bir dengesizlik, o kesin.

Tarihteki dengelilikler de; limit olarak dünya imparatorlukları, 500 yıldan uzun süren devletler, 10 milyon kilometrekareden büyük devletler, faşizm ve engizisyon makrolukları olageldi.

Soru kipinde şerh:

Cengiz Han tipi dünya imparatorluğunun faşistliği ve engizitörlüğü tartışmalı, çünkü kendisi 4 ayrı dinli torunlu hoşgörüde olgulaşmış bir rönesans yarattı, bunu biliyoruz, faşizm de sanayi toplumunun sonuç modudur biliyoruz.

Dengesizlikler kaosa kayış, dengelilikler kozmosa kayış olarak da denklemlenebilir. Vurgu: En yüksek kaos denge = % 0’dan çok uzaktır, belki % 25’ten yukarıdır, en yüksek kozmos denge = % 75’ten epeyi aşağıdadır, yani bu açıdan tarih, oldukça dar bir genlikte salınır ve bu da onu, 5 milenyumda limitlerine erdirmiştir ve en az onlarca kez yinelenmemiş olgu bırakmamış duruma getirmiştir çoktan. Ki bu da bizi, ‘insan türünün insan türü olarak yapabileceği hepi topu budur’a getirmiştir çoktan, matematiksel modelli kanıtlıı olarak, Verhulst gibi, Malthus’un antitezi olarak gibi.

Şerh:

Her 2 kullanılmamış aralığın da, korkunç üzeri N (büyük n) vahşet olacağını bilebiliyoruz çünkü her 2 kozmos (% 75’in yukarısına doğru zorlama) ve kaos sınırı (% 25’in aşağısına doğru zorlama) da bunu yaratageldi hep.

Dipnot:

Burada hacıyatmazın ve zembereğin katı hal fiziğini ve masif kütle modellemesini, çığın ise akışkanlar mekaniğini, açık-dağınık kütle modellemesini ve sıvı-gaz hal fiziğini model olarak kullandığını biliyoruz baştan.

YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.