Google nasıl çalışır? En iyi arama nasıl yapılır?

17.12.2015 16:22:21
A+ A-

Bu yazımda size internet arama motorlarının(örneğin google) çalışma biçimlerinden bahsedeceğim.Bir an için google olmadan interneti nasıl kullanabileceğimizi düşünün.Doğrudan adresini bilmediğimiz sürece hiçbir siteye ulaşamazdık. Buda interneti çekilmez yapardı.Çok net ki eğer arama motorları olmasaydı internet bugünki düzeyinin 10 da 1 ine ulaşamazdı.Bu çok abartılı gelebilir.Ama eğer gitmek istediğiniz adresleri saklama  gereğinin bir süre sonra sizi sıkmasından tutun,linki tek tek yazma ızdırabını da ekleyin bir süre sonrasında interneti kullanmaz olursunuz.O yüzden arama motorları en az internetin icadı kadar önemlidir.
 
Peki google;arama çubuğuna yazdığınız bir kelimeyi internetteki milyarlarca sayfa tarayıp nasıl size en uygun sonuçları sırasıyla getiriyor?Size en uygun kısmı doğru olmayabilir.Zira burada google yaptığı sıralama sizin beklentinizi kaşılamayabilir yada siz  aranacak kelimeleri doğru vermemiş olabilirsiniz..Ama ne olursa olsun koskoca internet dünyası düşünüldüğünde  "ara" butonuna basdığınızda saniyeler içinde gelen arama sonuçları için arkada devasa bir işlem yapıldığı kesindir.
 
Şu anda internetde arama motorları iki farklı yöntemle çalışıyor.İlk yöntemde arama motoru belli periyotlarla interneti tarar ve  indexleme yöntemleri ile depolar.Bunu da sayfa üzerinden verilen bağlantıları takip ederek yapar.Bu arama yöntemi hem site içindeki diğer sayfalara verilen linkler hemde site dışına verilen linkler içinde geçerlidir.Arşiv sürekli güncellenir.Bu durumda sayfanıza ne kadar çok site tarafından link verilirse o kadar sık aralıklarla güncelleneceksiniz demektir.Normalde hiç bir site tarafından link verilmeseniz bile eğer arama motorlarına register yani kayıt olursanız arama indexine girersiniz.Ama google gibi gelişmiş arama motorlarında kayda gerek olmadan indexlemeye dahil olursunuz.Bu da google ın bütün sünücüları taraması demektir..
 
İkinci tür arama motorlarında ise siz arama motorunun dizinine kayıt olmadığınız sürece aramalarda çıkmazsınız.Bu tür arama motorlarında ilkinden farklı 0larak bütün sayfalar tek tek taranmaz.Onun yerine sizin sayfa ile ilgili yazacağınız belli sayıda kelimeden oluşan açıklamayı tararlar.Bu nedenle dizine kayıt olurken yapacağınız açıklama sizin aramadaki önceliğinizi doğrudan belirler.Ayrıca birinci türdeki arama motorları bu dizinleri tarar ve ileride bahsedeceğim sıralama algoritmalarında parametre olarak kullanırlar..
 
Arama motorları aranan kelime yada kelimelere en ugun sayfa sıralamaları için belli algoritmalar kullanırlar.Ve bu algaritmalar sürekli güncellenir.Çok gizli tutulan bu bilgi aslında arama motorununda en önemli özelliğini oluşturur. Sıralamayı oluşturan belli başlı parametreler şu şeklide sıralanabilir.Öncelikle sayfanın başlığında aranan kelime geçiyor mu? Sayfa içersinde aranan kelimenin kullanım sıklığı..Ranking yani ziyaretci sayınızın fazlalığı..Son olarak sitenize yada sayfanıza verilen linklerde listelemede önemli bir faktördür.Bu parametrelerin dışında arama motorlarının kendine özgü parametreleri de vardır.Örneğin bugünlerde kişye özel arama konuşuluyor.Yani kişinin daha önce  Google dan ne tür beğenileri olduğuna dair bilgi toplandıktan sonra buna uygun sitelere öncelik verilir.Böylece bırakın arama motorundan arama motoruna farklı sonuçlar görmeyi kişiden kişiye de farklı arama sonuçları görebilirsiniz. Burada önemli olan kullanılan algoritmadır.Ortalama ihtiyaçlara en uygun algoritmayı kullanan arama motoru yarışı önde götürür.Şu için Google bu yarışta açık ara öndedir.Hatırlıyorum internetin ilk zamanları altavista arama motoru neredeyse tekti.Daha sonra Yahoo kullanılır oldu.Ama google son 10  yıldır yarışı açık ara önde götürüyor..
 
Bir site oluştururken arama motorlarında ön sıralarda çıkmak için yapılması gerek bazı ipuçları vardır.Ama genelde  bütün  siteler bu ipuçlarını uyguladıkları için çok da etkili olmamaya başladılar.Ama eğer örneğin gizli tutulan google ın listeleme algoritmasını kestirebilirseniz ön sıralarda kendinize yer edinebilirsiniz..
 
Arama motorlarından bahsetmişken en etkili arama nasıl yapılır ondanda bahsedeyim biraz.Aradığınız şey birden fazla kelimeden oluşuyorsa ve her kelimenin de aradığınız sitede olmasını istiyorsanız "+" yada and ile bağlamanız gerekir. Örneğin Türkiye + araba şeklinde aratırsanız sitede hem Türkiye hemde araba kelimelerinin geçmesini beklersiniz.Eğer aradığınz kelimler bir tamlama ve siz bu tamlamanın bütün haliyle geçmesini istiyorsanız,tırnak içine almanız gerekir. Örneğin "2012 model Volvo". Eğer 2012 model Volvo biçiminde aratırsanız öncelik sıralamasını sanki tırnak içinde aranmış gibi yapar ama ayrı ayrı yani 2012 + model + Volvo şeklinde de sonuçları getirir. Eğer sitede aradığınız kelimlerden yalnız birinin geçmesi sizin için yeterli ise kelimeler arasına "Or" koymanız gerekir.Bu durumda arama algoritması her kelime için ayrı ayrı çalışır sonra puan sırasına göre listelenir.Örneğin hem ingilzce hemde Türkçe  sitelerden araba kelimesini aratacaksanız araba or car dersiniz.Yalnız arama motorunun dili türkçe ise önce araba kelimesinin sonuçlarını getirecektir.Arattığınız sitenin içinde geçmesini istemediğiniz kelimeler varsa not yada - kullanarak listelenen sitelerde bu kelime yada kelimelerin olmamasını sağlayabilirsiniz.Örneğin 2012 model haricindeki satılık volvo araçlara bakacaksanız "satılık volvo" - 2012 diye yazmanız gerekir.Başka bir arama çeşidi de belli bir site haritası içinden aramadır.Örneğin radikal gazetesinin bütün alt linkleride dahil olmak üzere "genel seçim" tamlamasını aratacaksanız.genel seçim site:http://www.radikal.com.tr diye yazmalısınız.Bu haliyle google sadece radikal gazetesinin sayfalarında Genel seçim tamlamasını arar.Tekrar belirteyim bu özellikler google içindir.Farklı arama motorlarının farklı arama tipleri olabilir..Belli bir siteye link veren sayfaları aramak istiyorsanız link ile birlikte link verilecek sitenin isminide yazmanız gerekir.Örneğin youtube a link veren siteler için link:youtube.com yazılır.Son olarak belli bir dosya uzantılı kayıtları aramak istiyorsanız filetype yazıp uzantıyı eklemeniz gerekli.Örneğin pdf dosyalı kayıtlarda Türkiye tarihini incelemek istiyorsanız Türkiye tarihi filetype:pdf yazmanız lazım.Buda sizin daha net hedefe odaklı arama yapmanızı sağlar..
 
Günlük hayatta olmazsa olmazımız haline gelen google özelinde arama motorlarının işleyici ve kullanılışı hakkında bilgi vermeye çalıştım.Umarım  faydalı olmuştur.
 
serol.aksel@gmail.com


YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.