Güvenlik politikasının ve büyük stratejinin araçları, güç unsurları

21.02.2016 00:26:12
A+ A-

Ulusal güç, bir devletin ulusal çıkarlarını korumayı ve geliştirmeyi sağlayan ulusal hedeflerin elde edilmesi amacıyla kullanabileceği araçların toplamıdır. Devletler arasındaki karşılıklı ilişkileri, politikaları belirler. Uygulanan politika ve stratejiler ise mevcut güçler tarafından desteklenirler. Ulusal gücü şöyle de anlatabiliriz; uluslarası ortamda dengeleri sağlamak, tehditleri ortadan kaldırmak, bölgeleri veya durumları kontrol etmek, yıldırmak veya savaşta zaferi sağlamak için hem savaşta hem barışta uygulanan unsurlardır.

Abd askeri literatüründe ulusal güç unsurları iki başlık altında toplanmaktadır. Birinci gruba girenler, ulusal gücün doğal unsurları olarak tanımlanan coğrafya, nüfus ve doğal kaynaklardır. Ekonomik, askeri, politik ve bilgi gücü ise ulusal gücün sosyal güç unsurlarını oluşturmaktadır. Ben burada gruplara ayırmadan bazılarını yazacağım.

Coğrafi Güç

Bir ülkenin konumu, büyüklüğü, jeopolitik önemi, topografik yapısı, iklimi, bitki ve toprak örtüsü, ulusal gücü oluşturan önemli faktörlerdir. Coğrafi konum ve jeopolitik özellikler, komşu ülkelere karşı hassasiyet kazanılmasına neden olabileceği gibi, söz konusu ülkenin bölgesel açılımlarına da imkanlar sağlar. Bildiğiniz gibi coğrafi konum, bir devletin jeopolitik ve jeostratejik özelliklerinin oluşturur.

Bir ada devleti olan İngiltere, tarih içinde bu coğrafi konumunu iyi kullanmıştır. Kara gücü yerine, kuvvetli bir deniz gücü geliştirerek, kıtalararası ticaret ve sömürgelerle zenginliğini artırmıştır. Avrasya kıtasından denizaşırı konumu nedeniyle uzakta bulunan Abd ise, ulusal çıkarlarını gözetmek ve geliştirmek için askeri gücünü başka kıtalarda kullanmıştır.

Türkiye, Balkanlara Kafkasya'ya ve Ortadoğu'ya açılım imkanları, enerji kaynaklarına yakınlığı, enerjinin dünya pazarlarına açılmasında üstlenebileceği köprü görevi ve artan su sıkıntısı nedeniyle değeri giderek artan su kaynakları ile Türkiye uluslararası gerginliklerin odağında bulunmaktadır. Karadeniz'i, Ege Denizi'ni ve Doğu Akdeniz'i kontrol etmek imkanlarına her ne kadar sahipsek de, pratikte bu sanıldığı kadar kolay bir iş değildir.

Askeri Güç

Askeri güç daima ulusal gücün göstergesi konumunda olmuştur. Büyük askeri zaferler yeni bir gücün doğuşunu haber verirken, büyük yenilgiler ise bir gücün sonunun veya düşüşünün habercisi olmuştur.

Askeri güç, söz konusu ülkenin tümen, tank, savaş gemisi ve savaş uçağı sayısı ile ölçülür. Bunlar önemli unsurlar olmakla beraber, o ülkenin silahlı kuvvetlerinin lider ve yönetici kadrosu, birliklerin tecrübesi ve eğitim seviyesi, ordunun morali ve disiplini, halkın orduya desteği de askeri gücün önemli unsurlarındandır. Bana göre, lider ve yönetici kadrodan sonra en temel askeri güç unusuru ekonomi ve teknoloji seviyesidir. Bu iki etkenin silahlı kuvvetlere sağladığı destek her zaman göz önünde bulundurulmalıdır.

Çağdaş askeri güç; nicelikten çok niteliğe önem veren, bilgiye dayalı savaş, bilgi savaşı, derinlikte manevra, kesin vuruşlu saldırı, uzaydan yönetim yetenekleri, terörle savaştan topyekûn savaşa kadar çatışmanın spektrumu içindeki tüm olasılıklara karşı hazırlıklı, seferberlikle gücünü çoğaltabilen, üstün morale sahip olan güçtür.

Psikolojik Güç

Bir ülkenin psikolojik gücü, ulusunun moralinin, ulusal iradenin, ulusal kriterin ve ulusal bütünlüğün toplamıdır.  Ulusun yönetime katılması, yöneticilere olan güveni ve saygısı, aynı ulusal değerler altında birleşmesi, o ulusun psikolojik gücünün gelişmesinde önemli rol oynar. Bu saydıklarımdan sonra ülkenin psikolojik gücünden derin kaygı duyabilirsiniz.

Ulusal gelirin adil şekilde dağılımı, haklarda eşitlik, yatırım harcamalarının bölgesel farklılıkları dikkate alınarak yapılması, devlet ve askerlik hizmetinde ayırım yapılmaması devlete olan güveni arttırır ve ulusal morali yükseltir. Önce de belirttiğim gibi savaşta, halkın desteği de askeri gücün başarısı için önemlidir.

Ulusal gücün analizinde ve değerlendirilmesinde değişik yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemlerden en yaygın olanı ulusal güç unsurlarının ve özellikle politik, ekonomik ve askeri unsurların hazırlanmış bir grup soru ile değerlendirilmesi ve sorunların karşılıklarının birlikte analiz edilmesi ile ülkenin ulusal gücünün ortaya konuşmasıdır.

Emekli Tuğgeneral Nejat Eslen, "Savaş Ve Strateji" adlı kitabında ayrıntılı ulusal güç değerlendirmelerinin yanı sıra bir formül kullanmıştır ve bunu yardımcı araç olarak kullanılması yönünde tavsiyede bulunmuştur.

Formül şöyledir; "UG= (CG + NG + EFG + BTG + AG + PDG + PSG) X Pİ"*

*Pİ; Politik İrade, UG; Ulusal Güç(jeostratejik ekinlik), CG; Coğrafi Güç, NG;  Nüfus Gücü, EFG; Ekonomik, Finansal Güç, BTG; Bilimsel ve Teknolojik Güç, AG; Askeri Güç, PDG; Politik-Diplomatik Güç, PSG; Psiko-Sosyal Güç.

Ulusal güç analizinde ve değerlendirmelerinde esas olan, ayrıntılı çalışmalarla, ulusal güç unsurlarının önce tek, daha sonra da birbirleriyle olan ilişkileriyle ele alınıp ayrıntılı sonuçları birleşmesidir.

Son olarak da ulusal güç unsurlarını kullanma yöntemlerine bir göz atalım derim.

Ulusal Güç Unsurlarını Kullanma Yöntemleri

Ulusal çıkarları sağlayan ve geliştiren ulusal hedeflerin elde edilmesi için ulusal güç unsurları, barış ve savaş zamanlarında kullanılırlar. Ulusal güç unsurlarının kullanılmaları geniş bir yelpaze içinde gerçekleşir. Ulusal güvenlik politikasının ve büyük stratejinin hedeflerinin elde edilmesini amaçlayan ulusal güç unsurları, uygulanan sıralı yöntemlerle bir sonraki safha için ortam hazırlayabildikleri gibi kesin sonucun alınmasını da hedefleyebilir.

Politik-diplomatik, ekonomik ve askeri yöntemler, uygulanan politikanın ve stratejinin konsepti içinde bir bütünlük kazanırlar. Diplomatik ilişkilerin kurulması ve geliştirilmesi, bilimsel ve kültürel ilişkiler, ekonomik ve finanssal yardım, uluslararası ortamda sağlanan politik destek, teknik destek, propaganda faaliyetleri, askeri yardım, güvenlik örgütlerinde işbirliği, örtülü askeri hareketler, ticari ve ekonomik ambargo ve diplomatik ilişkilerin kesilmesi uygulanabilecek ekonomik ve politik yöntemlerdir.

Şunları da unutmadan eklemek gerekir; kesif faaliyetlerinin artırılması, tatbikatlarla güç gösterisi, abluka, seferberlik ilanı, kuvvet yığınağı, hava saldırısı, askeri gücün kısıtlı kullanılması ve topyekûn savaş ise uygulanabilecek askeri yöntemlerdir.

Bir sonraki yazım, stratejinin unsurları üzerine olabilir. Esen olsun.



YAZARIN DİĞER YAZILARI