Hali İnalcık ve epistemik fiyaskoları: 3

19.12.2015 11:49:13
A+ A-

Osmanlı Limitleri

Osmanlı, tarihin en uzun süren 3. ve yorumuna göre değişerek, en geniş alanlı 3.-10 devleti nasıl olabildi?

Bir:

Osmanlı, en küçük, en son kurulanlardan biri olan, Bizans’a en yakın ve Anadolu Selçuklu devletini yıkan Moğollar’a en uzak beylikti.

İki:

Bizans ve Selçuklu gibi, 2 büyük devlet geleneğinin tam ortasındaydı.

Üç:

Kendisinden önce, Abbasiler Anadolu’yu (700-800 arasında) islamlaştırmış, Anadolu Selçukluları ise (1072-1091 arasında) türkleştirmişti.

Dört:

Belirsiz bir veri: En uzun süren ikinci devlet olan Endülüslüler zamanında İspanya’nın nüfusu yüzyıllarca hiç artmamış. Savlara göre, Anadolu’nun 1100 ve 1900 nüfusları da aynı. Eğer öyleyse, bu istikrar demek.

Beş:

Osmanlılar, İpek Yolu rotasının en önemli yerinde devlet kurdu.

Altı:

Osmanlılar, Anadolu’yu tarihte ilk kez doğru dürüst ve uzun süreli olarak birleştirdi, yani bu da istikrar demek.

Yedi:

Doğu-Batı gelgitleri ve 400 yıllık Dünya tarihi dönemsellikleri içinde, kendisinin yer aldığı zamanda 1350 global salgını ve 1600-1800 global gerilemesi vardı. Bunlar, Osmanlı’ya 400 yılı aştırmış olabilir. Oysa Türkler, ortalama 90-95 yıllık devletler kuragelmiş.

Sekiz:

Anadolu, maden, tarım, vd açısından, Kafkasya ve Balkanlar da işin içine katılınca, çok uygun bir coğrafyada yerleşik.

Dokuz:

Fetret Devri ve hemen ardından gelen İstanbul’un fethi gibi, iç savaş ve ardından dş emperyalizm ikilisi, Osmanlı için de geçerli.

On:

Osmanlı bir mozaik oldu. Onu batıran da aynı nitelik oldu ama uzun yüzyıllar boyunca onu birarada tutabildi aynı zamanda.

YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.