Hipertekstlerle çapraz medyaların linguistik neksiyolojisi

14.05.2015 18:53:21
A+ A-

Öksürten bir başlık değil mi?

Hipertekst, en azından tanımlardan birinde, kendi içlerinde birbirlerine semantik gönderme yapan, metinler ağı olarak tanımlandı.

Çapraz medya, en azından tanımlardan birinde, örneğin bir çizgiromanın çizgifilminin, filminin, dizi çizgifilminin, dizi filminin, sonrasında koreografisinin ve bestesinin yapılması baştan tasarlanan, çoğul temalar bütünü olarak tasarlandı.

İkisini altalta okuyunca,, biraz olsun meta-dilbilim bilen biri, aynı konunun başka açılardan tanımları oludklarını ve aynı zamanda hem biraz eksik. Hem de biraz yanlış tanımlandırklarını görür.

Çünk, her ikisi için de yolun çok çok başındayız.

Bu yolda ilerleme kaydetmek için, aralarında bazı dilsel arabağlar tanımlamaya çabalayacağız.

Başlığın anlamı da bu.

Bilimsel jargonla söylemi de bu.

Hihertekst, çoğunluk yazı diil olamk üzere, tek bir duyu-dil kullanır.

Oysa 5 duyu-dil vardır.

Sözdilisel, görsel, işitsel, motor, kimyasal.

Sözdilinin, matematik ve mantık olmak üzere, 2 metadili daha vardır. Kendisi de, konuşma dilinin metadilidir.

Görselin renk, biçim gibi birçok altdili vardır.

Motorun durgusal / uzay-konumsal ve devinimsel olmak üzere, iki nice sanılan ama aslında biri nicel, biri nitel 2 altdili vardır. Çizgiroman üzerinden kullanılan, daha çok durgusal altdildir.

Kimyesel, duyguları iç-altdil olarak içerir. Koku ve tat, 2 kimyasal dış-altdildir.

İlginç bir biçimde, çapraz medyacılar denemedi ama siberuzaycı-yapayzekacılar internet üzerinden koku dilini çift yönle çevirmeyi ve iletmeyi başardılar. Yani, yediğiniz bir yemeğin kokusunu kodlayarak 10 bin kilometre öteye aynen aktarabiliyorsunuz.

Aslına bakılrsa, hipertekstin, bunu da denemesi gerekli. Çünkü, 'Bir Sergiden izlenimler' Klasik Avrupa Müziği bestesinin gösterdiği üzere, izlenimci resim izlenimci müziğe yanlış çevrilmiş olabiliyor.

Bunun nedeni de şu:

Koku-koku kodlaması ve çevirisi varken, koku-ses yok.

Bunun da şöyle bir sanal denemesi var.

Renk körünün biri, kendi için ısmarlattığı ve ürettirdiği bir sesli kamera aracılığıyla, göremedği renkleri ses olarak görmeye başladı.

İşte, 'Hipertekstlerle Çapraz Medyaların Linguistik Neksiyolojisi', bunun dil ağını dilbilimsel kesinlikte ve standartlıkta üretmekle yükümlüdür.

Bunun için de, arayüz altdillerimsilerin üretilmesi gerekli. Yani, bir ses-altdili ile bir görüntü altdili birbiriyle etkileşebilecek bir biçimde, bir arayüzde standartlaştırılmak durumunda.

Tabii ki epeyi bilgisayar dilinde oludğu gibi, çoğul diller, aradiller, altdiller olarak tezahür ettirilecek. Çünkü bunlar, ticari ürünler olacak, patentleri alınacak ve hiç kimse de kendi dilini bedavaya başkasına vermeyecek.

Bunun 5-7 yıl daha alabileceğini imleyerek, metni burada açık uçlu olarak bitirelim.



YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.