Kısaca Hubble Sabiti

27.04.2014 12:49:56
A+ A-

Eski evren modeline göre evren "durağan" bir yerdi. Biz sürekli sabit,genişlemeyen ve geçmişten bu yana aynı boyutlarda olan bir evrende yaşıyorduk. Bu teoriye 20.yy başlarında birçok bilim insanı  -Einstein bile- inanıyordu. Ancak 1923 yılında Edwin Hubble, Wilson Dağı Gözlem Evi'nde yaptığı gözlemler sonucunda evrenin genişlediğini ve içinde bulunduğumuz evrenin sadece Samanyolu Galaksisi'nden oluşmadığı keşfetti. Bu keşif sonucunda "Statik Evren Modeli" büyük ölçüde geçerliliğini kaybetti. 

 

Tamam evren genişliyor,galaksiler,yıldızlar birbirlerinden uzaklaşıyor ancak ne kadar hızlı uzaklaşıyor? Hubble'a göre uzayın derinliklerinde (galaksiler arası uzayda) gözlemlenen tüm cisimlerde dünyaya ve birbirlerine karşı bir Doppler Etkisi bulunur. (2) Kızıla kayma olabilmesi için yıldızların dünyadan uzaklaşmaları gerekir. Böylece uzayın metrik genişlemesine "Hubble Sabiti" adı verildi. Ayrıca Hubble bunu hesaplayabilmek için bir formül de geliştirdi.

V= H.d

V: Galaksinin dünyadan uzaklaşma hızı

H: Hubble sabiti

d: Galaksinin dünyaya olan uzaklığı

Ancak o zamanın teknolojisiyle Hubble Sabiti bir türlü hesaplanamıyordu. Bu sabit ancak son yıllarda hesaplanabildi. En son geçen sene Hubble sabitinin 72 /s / megaparsec( Megaparsec birimi  3.24e-20/s olarak çıkar.) olarak ölçüldüğü duyuruldu. Bu bize şunu söyler: Dünya'dan 3 milyon ışık yılı uzaktaki bir galaksi, bizden saniyede72 km hızla uzaklaşmaktadır. Eğer galaksi bizden 30 milyon ışık yılı uzaktaysa, bizden saniyede 720 km hızla uzaklaşmaktadır. Eğer aradaki mesafeyi 3 milyar ışık yılına çıkarırsak, galaksinin uzaklaşma hızı da saniyede 72000 km olacaktır ki, bu gerçekten çok büyük bir değerdir.

Hubble sabitini 72 olarak alırsak:

72*3.24e-20/s ==> 2.3333611e-18/s: evren her saniye bu kadar genişliyor. mevcut genişliği 1 alırsak, ne kadar sürede bu kadar genişlemiş diye sorabiliriz:


1 / 2.3333611e-18/s ==> 4.2856633e+17s evrenin yaşı. saniye yerine yıl ile ifade edelim (bir yıl=365 gün altı saat x bir gün=24 saat x bir saat=60 dakika x bir dakika=60 saniye):

4.2856633e+17 / (365.25*24*60*60) ==> 4.2856633e+17 / 31557600 ==> 13580447499.2 yıl

Bu tam olmasa da kabaca bize evrenin yaşını verir. Ancak adının Hubble Sabiti olması size bu değerin sabit olacağı anlamını vermesin. Biliyoruz ki evren ivmelenerek hızlanıyor, Hubble sabiti bunun sonucunda değişiyor. Uzun zaman önce  50 iken değer uzun zaman sonra 100 olacak. Yine de evrenin yaşının hesaplamada bize çok yardımcı olacak

İşte Hubble Sabiti böyle hayati öneme sahip....



YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.