Klimalar, eşya ve araçlar konusundaki görüşlerimiz

11.02.2014 10:20:26
A+ A-

Alıp kullandığımız araç, eşya ve cihazlar hakkında kulaktan dolma bilgilere sahibiz.

Ama bunları, doğru mu yanlış mı olduğuna bakmadan bir başkasına aynen aktarırız. Alışverişte, genellikle komşu, arkadaş ve akrabaları taklit ettiğimiz halde tercihlerimize çok güveniriz. Aldıklarımızla övünürüz!

Klimam en iyi markadır. Kışın çok güzel ısıtır, elektriği de az harcar.

Televizyonumun görüntüsünün üzerine yoktur! Arabam, benzini adeta koklar. Şu marka yaramaz ama bu evladiyeliktir... Acaba?

Kısacası, en kaliteli uydu alıcısı, en sağlam ayakkabı, en dayanıklı mobilya, en güzel libas, en hijyenik gıda, en doğal ürün... vs. hepsinde en iyisi bizim tercihimzdir, diğerleri kakadır. Bazılarımızın, vazgeçemediği bir marka takıntısı vardır. En sağlamın ve en mükemmelin onda olduğuna inanır ve inandırır. Kimileri, benzer ürünleri daha ucuza alanları küçümser. Çin malı diye dudak büker, burun kıvırır. Çünkü, hemen her markanın Çin'de fason üretim yaptırdığından, kendi kullandığının da aynı ülkenin malı olabileceğinden haberi yoktur. Bu nedenle, bildiklerimizin ve tercihlerimizin sağlam zemine oturmadığını rahatlıkla söyleyebiliriz

Bana göre ucuzluğunu, bir ürünün adiliğine, pahalılığını da kalitesine yormak, insanımızın alüminyum alaşımlı otomobil jantlarına, "çelik!" demesi kadar anlamsızdır. Alüminyum ağırlıklı bir metal olduğu çıplak gözle bile farkedilebilen bir janta "çelik" diyen vatandaşın, diğer konulardaki fikirlerine de ihtiyatla yaklaşılmalıdır.

Alıp kullandığımız ya da alıp kullanmayı düşündüğümüz ürünler, bir çok firma tarafından imal edilip pazarlanmaktadır. Piyasada, değişik markaların aynı özelliklere sahip benzer ürünleri vardır ve bunlar farklı fiyatlarla satılmaktadır. Bir ürünün yeni bir modeli çıktığında, bir önceki hala satılamamışsa fiyatı kesinlikle düşer.

Ayrıca hemen her markanın, ucuzdan pahalıya doğru giden bir ürün yelpazesi bulunur. Vatandaş, artan fiyatların genellikle malın kalitesiyle bağlantılı olduğunu düşünür. Bunda bir miktar doğruluk payı olsa bile, ürünün ederini yükselten asıl sebep modeli ve ilave özellikleridir.

Mesela, aynı kalitede malzemeyle, aynı boyut ve standartlarda üretilen bir otomobil modelinin bazıyla en üst versiyonu arasında 15- 20 bin lirayı bulan fiyat farkı vardır. Bunun sebebi araçta kullanılan malzemenin kalitesi değildir. Üst versiyona (bazan motor dahil) eklenen ilave özelliklerdir.

Son bir aydır inverter klimalarla ilgileniyorum. Daha önceden evine bunlardan taktırmış olan tanıdıklara, soğuk havalarda yeterli verim alıp alamadıklarını ve bir ayda ne kadar elektrik tükettiklerini soruyorum. Cevap genellikle, "az elektrik ve çok ısınma" oluyor. Yani ölçü, hesap ve detay yok.

Buna rağmen bu ifadeler, evimdeki klasik klimayla aramı giderek açıyor. Çünkü anlatıklarına baktığımda benimki, onlarınkine göre fazla enerji harcıyor. Üstelik, kışın yeterli ısıtma yapamadığından yalnızca yazın kullanılıyor. Her daim işe yarayan ve az elektrik tüketen cihazlarla kıyasladığımda, temmuz ve ağustos ayları dışında, evimin salonunda büyükçe bir duvar süsü olmaktan öte bir işlevi bulunmuyor.

Elektrikle çalışan cihazların harcadıkları enerji ile ürettikleri iş arasında belli bir orantı olduğunu/olması gerektiğini tahminen de olsa biraz biliyorum. O nedenle, anlatılanları abartılı buluyorum ama bir çok insan gibi ben de reklamların ve pahalı inverter klima kullananların etkisinden kurtulamıyorum.

İnverter klimalar konusundaki (çok az harcıyor) iddiaları tam tamına gerçeği yansıtmasa bile adamlar, en azından benim gibi odun, kömür parası vermiyor. Kül döküp kova doldurmuyor. Her akşam 17 ile 18 saatleri arasında soba yakma merasimi yapmak zorunda kalmıyor. İs, pas nedir bilmiyor. Basıyor kumandanın tuşuna, bakıyor keyfine. Ben de aynısını yapsam kötü mü olur?

Yaşadığım yığınla zihinsel ve parasal gelgitten sonra, birkaç markanın internet sitesine şöyle bir göz attım. Elektrik tüketiminde en cimri olduğu söylenen markalar da dahil olmak üzere bir çok klima modelini inceledim. Ancak aralarında, öyle anlatıldığı veya inanıldığı gibi 100 Watt (1) elektirik harcayıp, 1000 Watt'lık enerji veren sihirli cihaza rastlayamadım. Az farklarla hepsinin ana özelliği şu; ne kadar köfte, o kadar ekmek!

Aşağı yukarı hemen her marka klima normal şartlarda, (diyelim) 18.000 BTU'luk (2) bir verim karşılığında, 1500 ila 1650 watt arasında elektirik harcıyor. Bu tüketim, hava şartlarına göre 2000 watt'a veya daha üzerine kadar çıkabiliyor. Yani dış hava ısısı 28 dereceyken, 22 derecelik bir oda sıcaklığı istediğimizde klimamız 1500 watt elektrik tüketiyorsa, dış sıcaklık 35 dereceye çıktığında aynı cihaz, aynı miktar soğutma için daha fazla enerji harcıyor.

Klasik klimalarda, yeterli ısıtma veya soğutma sağlanınca kompresör duruyor, ısı seviyesi değiştiğinde yeniden çalışıyor. Kompresörün, bu dur kalklarda azami elektrik tükettiği söyleniyor. İnverter klimalarda ise kompresör, istenilen sıcaklık seviyesine gelince durmuyor. Düşük devirde asgari elektrik tüketerek çalışmaya devam ediyor. Böylece oda içindeki ısı miktarı fazla değişmemiş, klima da fazla enerji tüketmemiş oluyor. Bu iddianın doğruluk derecesini kullanmadan anlamam mümkün olmadığından inverter takıntım devam ediyor.

Klimaların detaylı özellikleri, (bazı markalar hariç) üretici/satıcı firmaların internet sitelerinde bulunmaktadır. İsteyen, cihazlara ait teknik özellikleri buralardan öğrenebilir. Esasen eş, dost tavsiyesi insan için moral destektir. Fakat, her şeyi bu yolla almak pek te normal değildir. Eğer tavsiye yerine araştırmayı yeğlerseniz, cihazların resimleriyle birlikte sunulan teknik bilgiler doğruysa, (ki, öyle olması gerekir) aynı özelliklere sahip inverter bir klimayı ünlü markaların yarı fiyatına alabilirsiniz.

Diyelim almak istediğiniz klima 18.000 BTU olsun. İstediğiniz özellikler ne olacaktır. Az elektirik harcasın, çok verimli yani A sınıfı veya A+ olsun, ısıtma ve soğutma aralığı geniş olsun. Bu durumda, önünüzde aşağıdakine benzer tablolar göreceksiniz:

İnverter klima
BTU Değeri: 18.000 (5.100 Watt) soğutma
BTU Değeri: 18.500 (5.300 Watt) ısıtma
Enerji Sınıfı: A, +40 derecede soğutma
Enerji sınıfı: A, -15 derecede ısıtma
Tüketim: Isıtmada 1500 Watt
Tüketim: Soğutmada 1600 Watt
EER (soğutma): 3.21. Çekilen akım: 7.5 A
COP (ısıtma): 3.61. Çekilen akım: 6.8 A

Ben bu tabloyu şöyle okuyorum. Bu klima, üretici firmanın baz aldığı bir sıcaklık derecesinde 1600 watt elektrik tüketimine karşılık 18.000 BTU, luk yani 5.100 wat'a eş bir soğutma yapmakta ve bu esnada 7.5 amper akım çekmektedir. EER değeri 3.20 den fazla olduğu için A sınıfıdır. Gene bu klima, üretici firmanın baz aldığı bir ısı seviyesinde, 1500 wattlık enerjiyle 18.500 BTU'luk yani (5.300) wattlık bir sıcaklık üretmekte ve bu sırada 6.8 amper akım çekmektedir. COP değeri 3.60 ın üzerinde bulunduğundan ısıtmada da A enerji sınıfına girmektedir. Eğer bu tablo sizi tatmin etmezse başkalarına bakar, en uygun gördüğünüzü seçebilirsiniz.

Anladığım kadarıyla klimalarda EER ve COP değerleri çok önemlidir. EER: "Energy Efficiency Ratio" yani "Enerji Tasarruf Oranı" demektir. Bu oran yükseldikçe, cihazın elektrik harcaması düşer, soğutması da artar. Aynı biçimde COP ta: "Coefficient of Performance" yani "Performans Katsayısı" anlamına gelir. "Klimanın 1 birim enerjiyle kaç birim ısı değeri ürettiğini ifade eder." EER si 3.20 nin, COP u da 3.60 ın üzerinde bulunan klimalar A enerji sınıfına girer. Bu değerler ne kadar yüksek ise, klimanın performansı da o kadar iyi sayılır. (3)

Bir kaç gün önce, teknik verileri ve özellikle de fiyatları göz önüne alarak markalar arasında bir araştırma ve kıyaslama yaptım. Tabi ki, her klimanın bir diğerine göre artı ve eksi yönleri var ama bunu, cihazların yan tarafındaki fiyatlarla karşılaştırınca tercihimi ucuzdan yana kullandım. Yaklaşık 1600 watlık harcamaya karşılık 18.000 ila 20.000 BTU luk performans üreten, ısıtması ve soğutması A sınıfı kabul edilen, -15 le +50 derece arasında iş gördüğü belirtilen bir inverter (4) klimayı benzerlerinden çok daha ucuza sipariş verdim.

İnsan, cihazın altına sıralanmış teknik verilere bakarak fiyat ve verim açısından en iyisini seçmeye çalışsa bile gene de isabetli bir tercih yapıp yapamadığından emin olamıyor. Benzer cihazlar arasındaki büyük fiyat farkı, ister istemez ucuz olanı şüpheli hale getiriyor. Ancak ben gene de üreticilerin belirttiği teknik verilere itibar etmenin vatandaşın tavsiyesine uymaktan daha isabetli olacağını düşündüm ve ucuzda karar kıldım.

Bir de alacağınız klimanın BTU değeri odanızın büyüklüğüyle orantılı olmalıdır. Bunu kısaca, BTUx2= ? şeklinde hesaplayabiliriz. Yani 18. 000 BTU'luk bir klima, 18x2= 36 metrakarelik bir mekan için ideal demektir. (5)

Resim: hizmetuzmani.com

Kısa teknik bilgiler:

(1)- http://www.kontrolkalemi.com/forum/elektrik-genel/52526-watt-voltu-ayiramamak.html
Watt: Bir voltluk gerilim altında bir amper akım çeken güce 1 wat (bir jul) denir.
Watt'ın 1000 katı 1 KW tır. 736 watt 1 HP yani bir beygir gücüdür .

(2)- BTU: British Thermal Unit: 1 libre (453.6 gram) suyun sıcaklığını bir fahrenhayt (1 derece) artırmak için gereken ısı miktarıdır. (İngiliz ısı birimi)

(3)- http://klimalar.blogspot.com.tr/2012/03/cop-ve-err-degeri-nedir-ne-anlama-gelir.html
(a)-COP: "Coefficient of Performance" yani "Performans Katsayısı": Klimanın, 1 birim enerjiyle kaç birim ısı değeri ürettiğini ifade eder. Yani COP değeri 3,0 olan bir klima 1 kw'lık elektrik çekerek 3 kw'lık ısıtma elde eder. Bugün kullandığımız klimalarda COP değeri 3,60 ve üzeri olanlar A enerji sınıfındandır

(b)-EER kelimesi ise "Energy Efficiency Ratio" yani "Enerji Tasarruf Oranı" anlamına gelen ingilizce kelimelerin baş harflerinden oluşmuştur ve klimanın soğutma verimliliğini gösteren değişkendir. EER değeri 3,20 ve üzeri olan klimalar A sınıfıdır. Enerji sınıflaması ısıtma ve soğutma için ayrı ayrı hesaplanır. Yani bir klimanın ısıtması A enerji iken soğutması B enerji sınıfı olabilir

(4)-http://inverter.nedir.com/#ixzz2svtx0Itb
(a)-İnverter: AC veya Servo Motorun hızını yüksek kalkış momentiyle sıfırdan istenen değere, istenen sürede ayarlayabilen yüksek teknolojili motor hız kontrol cihazlarıdır. On-Off sistem ile değil, minimum ve maksimum aralıklarda çalışırlar.
(5)-http://www.farketmez.net/klima-alirken-nelere-dikkat-etmelisiniz

 

 

YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.