Kompanzasyon uygulayıcılarına tavsiyeler

05.11.2015 23:21:41
A+ A-

Kompanzasyon uygulamaları konusunda israf devam ediyor. Özellikle "işletmenin"  "abonenin" güç karakteristiği bilinmeden gelişigüzel harcanan projeler sonunda yapılan uygulamalar hem uygulamayı başarısız kılarken hem de yapılan tüm harcamaları ise gereksiz "israf" hale getiriyor.

Geçenlerde yapılan bir kompanzasyon uygulamasını devreye almaya çalışan bir arkadaş benden yardım istedi. Reaktif Güç Rölesinin ayarlarını yaptık. Uygulamada Kael marka bir, Reaktif Güç Rölesi kullanılmıştı. Daha önceki uygulamalarda daha önce Kael markasını hiç kullanmamıştık. Ankara sorumlusu Durul Bey teknik servis olarak bize yardımcı oldu. Âdetimdir, bir cihazı devreye almadan önce yetkili servislerini mutlaka arayarak atladığımız "püf" noktası olup olmadığını kontrol etmek isterim. Zira bunun geçmişte maliyetleri konusunda yüksek bedel ödendiğinden bu konu çok önemli.

Öncelikle gelişen teknoloji ve oldukça değişken yükler, şebeke gerilimi konusunda yeterli ölçümler yapılmadığından yapılan projeler ezbere yapılıyor. Bu da ciddi anlamda zaman ve para kaybına neden olabiliyor. Yapılan uygulama örneği de tam bu duruma denk düştü. Proje hazırlanırken on sekiz kademe olarak düşünülmüş. Kademelerin tamamı kondansatör olarak planlanmış. Kondansatör kademeleri üç adet 220 Volt bir fazlı (Monofaze=mono phase) olarak düşünülmüş. Diğer kademeler ise 1, 2.5, 5, 6.2, 10, 10, 10, 10, 10, 10, 10,10, 20,20,20 Kvar, 400 Volt 3 fazlı (tirifaz=three phases) kondansatörler seçilmiş. Lakin devrede kompanzasyon yapalım derken aslında hiçbir şey yapılmamış. Nedenine gelince abonenin yükleri zaten kapasitif. Kapasitif yükler kapasitif yüklerle değil, şönt reaktörlerle (bobin özellikli indüktif yük) yok edilebileceğinden kullanılan on sekiz kademe de aslında boşa seçilmiş. Yapılan tüm masraflar, işçilik, her şey boşa gitmiş. Öyle bir panonun boş hali baralar dahil en az bin beş yüz liradan aşağı değildir. Toplamda yapılan işlem işçilik dahil, en az sekiz bin lira. Tüm masraflar, emek boşa gitmiş. Uygulamayı yapan arkadaşa bunu söylediğimizde ise, başka bir işletmede aynı panonun birebir aynı şekilde sorunsuz çalıştığını söylüyor!

Özellikle Organize Sanayi Bölgelerinde bazen, trafo merkezlerinden merkezi kompanzasyon yapıldığından "kompanzasyon uygulamasına" gerek kalmayabiliyor. Ancak bu durum her zaman geçerli değil. Bu uygulamada ve birçok uygulamada karşılaşılan en önemli sorun "Kompanzasyon" denildiğinde insanların aklına sadece kondansatör bataryaları ile uygulama yapmak geliyor. Tesisat projesi yapan bazı kurumlar da bu duruma açıkçası çanak tutuyor. Bir elektrik projesi hazırlayan firma yetkilisine kaçak akım rölesinin attığı ve sorunu nasıl çözeceğini soran müşterisine "o önemli değil. Bağlama, sadece görüntüde var olsun" şeklinde tavsiyede bulunarak  ölümcül hata denilecek bir durumu müşterisine tavsiye etmesine ne buyrulur!

Sonuç: Kompamzasyon uygulaması, bobin (indüktif) kondasatör (kapasitif) yüklerin birbirini yok etmesi ve bileşke akımın düşük kalmasını ve de şebekeden daha az akım çekmesini sağlamak için, alıcı yüklerin gerilimin dalga şeklini bozmalarından dolayı harmoniklerin alıcıların elektronik devre kartlarına diğer alıcılara zarar vermesini önlemek için ve de diğer sorunları gidermek için yapılır. İşletmenin durumu değişiklik arz ederse, atölyeden bir makine çıkarsa veya atölyeye bir makine daha gelirse, makinenin yük türü öngörülmemişse duruma göre değişkenlik gösterir. Bu değişkenlerde abone, tüm makinelerini eksiksiz çalıştırması koşuluyla anlık, günlük, haftalık, güç, kosinüsfi , harmonik, değerlerinin ölçülüp kesine yakın bir yargıya varılmasıyla sağlıklı çözümler üretebilmek mümkündür.

 



YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.