Nötron Yıldızları ve İlginç Özellikleri

01.05.2014 10:32:53
A+ A-

Nötron yıldızları uzayın en tehlikeli oluşumlarından birisidir. Yıldızların yaşamının son bulacağı biçimlerden birisidir. O kadar yoğundurlar ki, bu yazıyı okurken göreceğiniz yoğunluklar karşısında ağzınızın açık kalacağının garantisini vermek istiyorum. Peki bu Nötron Yıldızları nasıl oluşur? Her ölü yıldız Nötron Yıldızı mıdır? Ne kadar tehlikelidirler?

Bugün biliyoruz ki yıldızlar içeriğinde ki hidrojeni helyuma dönüştürerek yakalar ve bunun sonucunda ısı ve ışık saçarlar. Bu süreç bitince yıldız dönüştürdüğü helyumu yakmaya başlar. Helyum yanması sonucu oluşan karbonu da yakınca oksijen oluşur ve bu iş demir oluşuncaya kadar devam eder. Normal şartlar altında gerçekleşen füzyon olayı yıldızın boyutunu sabit tutar yani kütle-çekim kuvveti karşısında dışarıya doğru füzyon enerjisi vardır. Bu iki olay yıldızın boyutunu sabit tutmaya yeterlidir. Ancak yıldız hidrojen bitip sırasıyla, helyum, karbon, oksijeni yakma olayı sırasında son olarak denir oluşur ve demiri yakamaz bu arada yıldızın çekirdeğinin sıcaklığı (10³)³ santigrat dereceye ulaşır.

 

Artık normal şartlar geçerli değildir ve yıldızın boyutunu dengede tutmasını sağlayan hiçbir nükleer reaksiyon olmayınca yıldız büyük bir hızla merkezine doğru çökmeye başlar. Bu çökme sonucunda çekirdek eğer Güneş'in kütlesini 1.4 kat aşıyorsa elektronların oluşturduğu "dejenere elektron basıncı" denilen ve çökmeyi engelleyen kuvvet yeterli gelmez olur ve atomlar "çekirdekleri birbirine değecek" kadar sıkışır.

Bunun sonucunda atom çekirdeğinde ki protonlar bulundukları atomdan elektronları alır ve nötrona dönüştürür. Artık yıldız elektronu olmayan yaklaşık 1.5 km çapında bir atom çekirdeğidir. Yoğunluğu ise santimetreküpte 1 milyar ton kadardır. Bunu kıyaslayabilmek için şu örneği verelim insan vücudunun yoğunluğu santimetreküpte 1.06 kg'dır. Yani nötron yıldızının yoğunluğu insan vücudundan 1 katrilyon kat daha fazladır. Bunu yoğunluğu yakalayabilmek için dünyada ki toplam insan sayısının 100 katına ihtiyaç vardır.

Sıkışma sonucunda yıldızın çekirdeğinden gelen şok dalgası yıldızın çevresini patlatır ve yok eder. Artık sadece yıldızın çekirdeği vardır ve çekirdek kendi etrafında saniye de 10-100 kez döner. Bu kadar büyük bir hızda dönen yıldız manyetik kutuplarından X ışınları yayar. Yaydığı X ışını miktarı dönüş hızına bağlıdır. Ayrıca yıldız o kadar büyük bir manyetik alan oluşturur ki dünyadan trilyonlarca kat fazladır.

Kısaca bu yıldızlardan gelebilecek zararları da inceleyip toparlayalım. Biliyoruz ki yıldızın yaydığı X ışını dönüş hızına göre değişir.  Bu ışınlar insanda başta kanser olmak üzere birçok hastalığa yol açabilir ve hücrelere hatta DNA'ya bile zarar verebilir.



YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.