Stratejinin öğeleri

05.03.2016 05:55:34
A+ A-

Bir önceki yazımda yazacağımı belirttiğim gibi, stretejinin unsurlarına değinelim. Stratejinin üç önemli ve ana öğesi vardır. Bunlar; güç, zaman ve mekandır. David Jablonsky, Napoleon'un, bu üç önemli unsuru bir 'kullanma sanatı' olarak belirlediğini belirtmektedir.

Kuvvet, yani güç, bir strateji belirlediğinizde, akabinde oluşturulacak hedeflere ulaşmak için kullanılması planlanan dinamik bir unsurdur. Kuvvetin gelişimini etkileyen faktörler ise, yeni teknoloji ürünü silahların teminiyle birlikte; eğitim, tecrübe ve liderliğin kalitesinin artmasıyla gelişir. Stratejide önemli bir denge vardır. Bu, seçilen hedefler ile gücünüzün dengede olmasıdır. Eğer kuvvetiniz hedeflerin elde edilmesi için yetersiz kalıyorsa, bu stratejik risk oluşturur. Bu riskin/olası riskin giderilmesi için ya hedefler küçültülür, ya da yeterli kuvvet elde edinceye kadar kuvvet takviyesi yapabilmek için uygulama ertelenir.

Emekli Tuğgeneral Nejat Eslen bu bağlamda, ''Stratejinin bir alt bölümü olan kuvvet geliştirmenin amacı, gelecekte uygulanması öngörülen stratejiler için gerekli olan kuvveti hazırlamaktır. Bu amaçla, geleceğin savaş alanını etkileyecek olan faktörler ve savaş alanının karakteristikleri dikkate alınarak stratejik konseptler geliştirilir. Geliştirilen konseptler ise silahlanmayı, eğitimin, doktrinin ve teşkilatlanmanın gelişimini yönlendirir. Çağdaş askeri güç, bilgiye dayalı savaş ve bilgi savaşı tekniklerini uygulayabilen, derinlikte manevra ve kesin isabetli vuruş yetenekleri olan, çağdaş hava gücüne ve eğitilmiş özel birliklere sahip olan güçtür.'' demiştir.

Pekâla zaman ise, hem geliştirilecek stratejilerde hem de uygulamalarda önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda şöyle diyebiliriz; strateji geliştirmede, uygulanacak strateji için gerekli olan gücün hazır hâle getirilmesi, zamanın hedeflere uygun kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Zaman, stratejik öngörünün bir unsuru olarak önemlidir. Stratejik öngörü, gelecekteki politik-askeri gelişmeleri, politik tehditleri ve geleceğin savaş alanını tahmin ederek, ihtiyaçları önceden belirlememize yardımcı olur ve aynı zamanda stratejiyi yönlendirir.

Savaş alanının hızla değişen şartlarında başarılı olabilmek için, rakip/düşman komutanın planlarını sezebilen, şartlar ne olursa olsun uyum sağlayabilen ve hızlı kararlar verebilen komutanlara ihtiyaç duyulur. Eğer savaş uzarsa, bunun getirdiği maliyet de stratejinin zaman unsurunun önemini artırır. Önemli olan, en kısa sürede, en az kayıpla stratejideki hedeflere ulaşmaktır.

Üçüncü unsur, coğrafya(mekan) hakkında da birkaç kelam edelim. Coğrafya, iyi kullanıldığı takdirde bir kuvvet çarpanı olur. Yığınak bölgelerinin ve harekat hatlarının seçilmesinde başlıca rolü oynar. Misal, jeopolitik ve jeostrateji, coğrafyaya dayandırılan politika ve stratejilerin geliştirilmesini amaçlar. Günümüzde artık, eski askeri stratejiye ek olarak, kara, hava ve deniz dışında uzay, elektromanyetik spektrum ve siber ortam da eklenmiştir. Uzay önemli olduğu için, burayı biraz açmakta fayda var. Uzaydaki uydular bir çok askeri amaç için kullanılmaktadır. Gelecekteki savaşların ağırlık merkezi uzay olacaktır. Elektromanyetik güç, elektronik savaş ve elektronik amaçlarıyla kullanılacaktır. Ayrıca yer tayini(coğrafi koşullar) ve buna bağlı olarak zamanın kullanımını da öngörmede rol oynamaktadır.

Son olarak da şunları söyleyeyim. Strateji teorisinin bu üç öğesinde yetinilmemeli. Stratejinin geliştirilmesini  etkileyen tüm unsurların ve bu unsurların etkilerinin dikkate alınması, uygulamada her kademede başarıya biraz daha yaklaştırıp, hedeflere ulaşmakta işi kolaylaştırır.

Esen olsun.