Buzullar nasıl eriyor?

17.04.2015 10:45:50
A+ A-

Kuzey kutbu okyanusundan örnekleyerek ve en kolay anlaşılabilir hali ile izah edelim. Kuzey kutbu okyanusundan, harita üzerinde güneye doğru indiğinizde karşınıza ilk çıkacak olan dünyanın en büyük adası Grönland olacaktır.
 
İsim anlamı yeşil ada olsa da Grönland, İngiltere Krallığının tam 6 katı büyüklüğünde bir buz tabakasına bağlı olduğu üzere bembeyaz bir buz örtüsüne sahiptir. Adanın ortasında yer alan buzul yaklaşık olarak 3 bin 200 metre kalınlığında olup, burası dünyanın en soğuk ve sessiz yerlerinden biridir.
 
Safir mavi rengindeki eriyik göller, sürekli erimekte olan bir göstergenin ahenk dolu kanıtı gibidir. Bu safir mavisi eriyik göllerin, her birinin oluşumu sadece birkaç gün sürmektedir. Daha sonra kilometrelerce genişleyerek, zaman ile taşmaya başlarlar. Göllerin ardına taşan su buz içerisinde kendine bir yol bulur. Su kıpır kıpır bir soğukkanlı canavarın damarlarında akar gibi buzlar ile kaplı deltalarda yolunu bulmayı başarır. Ve birden bire su bulduğu bir yarıktan, kilometreleri bulan derinliğe buz örtüsünün kalbinin derinliklerine akmaya başlar.
 
Eriyik su zemini kayganlaştırıyor. Bu erime suyun şaşırtıcı bir etkisi de, erime suyu buz ve buzun altındaki kaya zemin arasında kayganlaştırıcı bir etki gösterir. Bu olay tonlarca ağırlıkta buzun kara yatağından kaymasına sebep olur ve tüm buz örtüsü okyanusa doğru hareket eder. Durumun ciddiyeti öyle kritiktir ki, erime suyun oluşturduğu etki ile harekete geçen tonlarca ağırlıkta ve kilometrelerce genişlikteki buzlar yer yer her gün 40 metreye varan ilerlemekte ve yoluna çıkan her şeyi yok etmektedir.
 
Öyle ki, erime suyun etkisi ile buzulların kayması hızlandığı zaman, bu katı buz nehirleri, sıvı nehirler gibi aktığı bilim insanları tarafından gözlemlenmiştir. Dev buzullar dağları kesiyor. Dağların törpülenmesine sebep olan ve dev kıtaların düzleşmesinin aslen nedeni işte bu büyük güçtür.
 
Buzullar sonuç itibari ile ilerlemelerinin son safhasında girerek, hız kazandıkça en dibe kadar inen büyük buzul yarıkları açmaya başlarlar. Ve okyanusa ulaşan milyonlarca tonluk buzlar, parça parça kırılarak kara yatağını kaybedip okyanusa karışırlar. Buzullar derinliklerine doğru kırılan dev parçalar, okyanus üzerinde devasa buzdağları oluştururlar.
 
Bu buz çağlayanları gelecekte insanlığı bekleyen en büyük tehlike olan -iklim değişikliği- felaketinin en büyük alametidirler. Nihayetinde eni yüzlerce metreyi bulabilen buzdağlarının yanında insanoğlunun yaptığı en büyük binalar bile cüce gibi kalırken, tüm bu doğa felaketine sebep olan insanoğlunun bizatihi kendisidir.
 
Buzullar en basit anlatım ile bu şekilde açıklayabiliyoruz. Ve bir de not ekleyecek olursak, bilim insanlarının açıkladığına göre; dünya sadece birkaç asır içerisinde çok kritik hava sıcaklığı olan 6 derecelik ısınma gerçekleştirecek. Bu da hemen hemen dünyanın hiçbir yerinde tarım yapılamayacağı gibi su kaynaklarının tükenmesi ve çok ağır salgın hastalıklarını da beraberinde getirerek, insanlığın geldiği medeniyet noktasını bitireceğini öngörmektedir.
 
Yayın: Maarif Gazete


YAZARIN DİĞER YAZILARI

YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.