Doğaya yardım edebilmek için seçebileceğiniz 50 yol

28.03.2014 13:47:07
A+ A-

Biliyorum gündeminizde pek yok ama bir kısa göz atın bence.

Her gittiğimiz yerde aslında çevreyi korumanın çok zor ve kökten değişimler yerine atılacak küçük adımların uzun sürede kümülatif ve değerli bir destek sağlayabileceğini anlatmaya çalışıyoruz.  Son dönemde"Hep kurumlara, ofislere mi çalışıyorsun Sezin biz neler yapalım?" diye soran arkadaşlar için öncelikle kolay olduğu fikrini ekin zihninize, arkasından buradan devam edebilirsiniz.

Kendi yaptıklarım ve elde olan tavsiyelerden toparladıklarım arasından öneriler;

1. Evde eski ampüllerinizi enerji tasarruflu ampüllerle değiştirin, farklı renklileri de var artık, eğer okuma ya da tv izlerken rahatsız oluyorum diyorsanız, bu aktiviteler dışındaki odalara yerleştirin

2. Yatmadan bilgisayarlarınızı kapatın, uyku modu bilgisayarınızın modeline göre saatte 40 watt'a kadar tasarruf edebilirsiniz. Eğer açılmasını beklemek istemiyorsanız da ayarlarından saatini kurup geldiğinizde açık bulmanız mümkün.

3. Çalkalama ayarı, bulaşık makinanızda extra durulama ayarını kapatın bu ortalama 20 galon kadar su tasarrufu sağlayacaktır.

4. Fırını önceden ısıtmayın, eğer ekmek ya da hamur işi yapmıyorsanız yemek yaparken fırını önceden ısıtmanıza gerek yok, ayrıca pişerken her seferinde kapağı açıp kontrol etmek yerine camdan takip etmeyi alışkanlık haline getirin.

5. Camları geri dönüştürün, camları geri dönüştürmek hava kirliliğinin %20 su kirliliğinin de %50 azalmasında destek olmaktır. Üretim aşamasında ekolojik ayak izi yüksektir ayrıca, eğer geri dönüşümü yapılamayan bir camın toprakta kaybolması milyon yılı bulabilmekte. Ayrıca, geri dönüştürülen 1 ton cam, sıfırdan cam üretiminde gerekecek olan 9 galonluk fuel oil tasarrufu da demektir.

6. Çocuk bezi kullanırken dikkat edin, anneler, artık çok rahat ve zahmetsiz olduğu için çocuk bezi kullanmaktan vazgeçmesini istemem çok zor, ancak geri dönüşümü olamayan bu ürünlerin tüketiminde gerçekten dikkatli ve vicdanlı davranmalarını hatırlatmak isterim. Örneğin, ABD'de bir bebeğin yıllık 5000-8000 arasında kirli bezi atılıyor!

7. Kurutma makinesi tercih etmeyin, özellikle bu sene tüm Balkanlar ve Türkiye oldukça kuru bir kış geçirdi, her şey bir yana Türkiye en az 300 gün güneşli gün sayısı var, çamaşırlarınızı ipte hava ile kurutun. Ciddi bir elektrik tasarrufuna gidebilirsiniz.

8. Haftada 1 gün vejeteryan beslenin, herkesin vejeteryan ya da vegan bir hayat seçmesinin mümkün olmadığının farkındayım. Ancak tüketiminizi azaltabilirsiniz, hayvan hakları vs gibi değer temelli bir tavır yerine size biraz rakam vereyim;  yarım kg etin üretiminde toplamda 2500 galon (660,5 lt) su tüketilir, ayrıca büyükbaş çiftlikleri kurulsun diye önemli oranda ormanlar da kesilmektedir. Haftada 1 gün vejeterjan beslenerek hem su ayakizinizi küçültebilir hem de ağaç koruyabilirsiniz.

9. Soğuk ya da ılık derecelerde çamaşır yıkayın, çamaşır makinaları suyu şofbenler gibi depolayıp ısıtmaz, dolayısı ile aldığı suyu hızlı bir şekilde ısıtmak için ciddi anlamda elektrik harcarlar. Yıkamadan önce çok lekeli bir parça varsa biraz sabunla lekeyi hafifletip ılık derecede yıkayabilirsiniz. Hem çamaşırlarınız da daha az yıpranır hem de ayakiziniz küçülür.

10. Kağıt havlu daha az kullanın, kağıt havluların kullanımının kolaylığı daha çok tüketime itmekte, yarısı ile temizleyebileceğiniz bir alanı bile tam bir parçayı yırtmak çok kolay olduğu için hemen yırtıp temizleyip atabiliyoruz. Bu da ciddi anlamda kağıt tüketimine dönüşebiliyor.

11. Kağıtlarınızın ya da defterlerinizin sayfalarının iki yüzünü de kullanın, kağıt tüketiminin kontrolsüzlüğü gerçekten Türkiye'de korkulacak rakamlara sahip, geri dönüşümlü kağıt üretimimiz dahi belli kalitenin altında kalması (saman kağıt dışında baskı yapılabilecek bir kağıt üretilmemekte) bile kağıt tüketirken iki kere belki üç kere kullanmak için yeterli bir neden olmalı.

12. Gazetelerinizi geri dönüştürün, geri dönüşüm yapmayı belli aralıklarla rutininize oturtabilirsiniz, size en yakın geri dönüşüm kutusunun yerini bilin ve kontrol edebildiğiniz kadarı ile gazetelerinizi geri dönüştürün. Ayrıca internette biraz vakit harcayarak alternatif gazete kullanımını neye dönüştürebileceğinize dair oldukça fikir bulabilirsiniz, belki de sadece okunacak bir şey değildir ;)

13. Hediye paketlerini tekrar kullanın, hediye paketi olarak kullanılan kağıtların ayak izleri oldukça yüksektir. Ayrıca, oldukça da sağlam olmakla birlikte güzel desenleri vardır, evinizde raf kaplamaktan tutun da daha bir çok farklı fikir üretebilirsiniz. Yaratıcılığınızı kullanın ve hayatınıza renk katma fırsatı olarak görün. (kendin yap hareketini internetten takip ederseniz oldukça kullanışlı ve keyifli fikirler bulabilirsiniz.)

14. Şişelenmiş su tüketirken tekrar düşünün, pet şişede alınan suların ekolojik ayak izleri oldukça yüksektir, öte yandan pet şişelerin tekrar kullanılmasının ne kadar sağlıksız olabileceğine dair bir çok araştırma bulabilirsiniz. İlla almak zorunda iseniz tekrar kullanılabilecek bir pet şişe alabilirsiniz. Ayrıca plastik damacanalardan vazgeçerek cam damacanaya geçmiş olmak daha steril bir su sağlayabilir ancak ekolojik ayak izinizi düşürmeyecektir. O yüzden, eğer musluk suyunuz içilmeyecek kalitede ise su arıtıcı kullanarak yanınızda kendi su şişenizi taşımanızı öneririm.

15. Banyo sürenizi kısaltın, uzun uzun banyo yapmak ya da küvet kullanmak yerine duş alın ve ihtiyacınız olmadığı halde suyu sürekli açık bırakmayın. Sadece su tüketimizi değil aynı zamanda su ısıtmak için kullanacağınız elektrikten de tasarruf etmiş olursunuz.

16. Dişinizi fırçalarken musluğu kullanmadığınızda kapatın. Kimbilir kaç kere duydunuz ama siz de 1 senenin sonunda yaptığınız su tasarrufuna şaşırabilirsiniz.

17. Evde meyve-sebze yetiştirin, apartmanda yaşıyorsanız bile saksıda yetiştirdiğiniz biberi kahvaltıda atıştırmanın keyfi hiç bir şeyde olmaz, evde büyük ağaç dikemezsiniz ancak örneğin limon ağacından ürün alabilirsiniz, hem de tüm odanızın oda parfümü kullanmasına da gerek kalmaz.

18. Evde kullandığınız deterjanlara dikkat edin, evinizde temizlik için kullandığınız deterjanlar sterilizasyon sağlarken acaba sizden neler alıyorlar? Kullandığınız deterjanların bio çözünürlük özelliği olup olmadığına kontrol edin eğer ilgilenirseniz doğal maddelerden kendi deterjanlarınızı üretebilirsiniz. (İnternetten bir çok tarifi kullanıcı yorumları ile bulabilirsiniz.)

19. Bir ağaç dikin, eğer bağınız bahçeniz yoksa da her sene kenara koyduğunuz bozuk paraları doğru derneklere ulaştırarak bir ağaç dikilmesini de sağlayabilirsiniz.

20. Haftada 1 gün toplu taşım kullanın, arabanızı her gün kullanmak zorunda değilsiniz, haftada bir gün 15-20 dk erken çıkarak toplu taşımla işinize gidin. Karbon ayak izinizi küçültmekle kalmaz, maddi olarak da hem petrol hem de otopark ücretinden kar etmiş olursunuz.

21. İkinci el kullanmaktan korkmayın, ikinci el oldukça temiz ürünler bulabilirsiniz, az kullanılan, yeniden tasarlanan, belki de sadece size özel bir ürün kullanma şansını da yakalamış olursunuz. Mobilyadan kıyafete, kitaptan aksesuarlara bir çok seçeneğe ulaşabilirsiniz.

22. Yerelden tüketin, yerel işletmeleri ve yerel ürünleri tercih etmek hem fiyat olarak daha uygun olacak hem ekolojik ayakizini düşürecek hem de kendi mahallenizle etkileşimizi arttıracak ve komşuluk kültürünü canlı tutacaktır.

23. Termostatınızın derecesine dikkat edin, evinizde kombiniz, klimanız ya da  şofbeninizin derecelerini daha makul derecelerde tutun, kışın evde şortla gezmek ve o kadar sıcak ortamdan kalın giyinip sokağa çıkmak ya da yazın 15derecelik evinizden 25-30 derecelik bir havaya çıkmak sağlığınız için de iyi bir tercih olmamakla birlikte, bir derecelik oynamalar enerji tüketiminizde %10'luk bir etki yapmakta.

24. Kendi kupanızı kullanın, her sabah çay ya da kahve almadan duramıyor musunuz? Ofiste sürekli bir şeyler içme ihtiyacı mı duyuyorsunuz? Kendi kupanızı kullanın, kağıt bardak tüketiminizi azaltmak ekolojik ayakizinizi oldukça düşürecektir.

25. Geti götür işlerinizi yığın, sık sık araba kullanmak zorunda olduğunuz işleri haftada bir güne ya da bir yarım güne sıkıştırın ve fazladan yol yapmak yerine birbirini kesişen ya da paralel olan yollar üzerinden daha kısa sürede ve daha az yol yaparak işlerinizi bitirin.

26. Kullanmadığınız ışıkları kapatın, dakikalar için bile odayı terk edecek olsanız dahi ışıkları kapatın. Sadece enerji tasarrufunu değil aynı zamanda ampülün ısı dengesi için gerekli elektrikten de tasarruf sağlarsınız.

27. Çimenler, çimenler!  Çimen bakmak oldukça zor bir iştir, çok su isterler, bahçenizde bazı alanlara çimen yerine farklı şeyler yetiştirin, ayrıca çimenleriniz sizin için çok önemli ise sulama işini, sabah toprak nemini kaybetmeden yapmayı tercih edin böylece daha az su vererek ihtiyaçlarını karşılamış olacaksınız.

28.Pikniklerinizi çevre dostu organize edin, havalar ısınıyor, en sevdiğimiz haftasonu aktivitesi piknik değil mi? Her seferinde tek kullanımlık gereçler almak yerine kendinize küçük bir piknik sepeti hazırlayın. Küçük bir kaç saklama kabı ve termos sırt çantanızda da taşıyabileceğiniz bir piknik sepeti olabilir.

29. Eski cep telefonlarınızı geri dönüştürün, geçen sene yapılan bir araştırmaya göre Türkiye'de cep telefonu değiştirme sıklığı 8 aya düştü, her seferinde yeni bir telefon almak demek, geride ciddi bir çöplük bırakmak demek. Hem kimyasal hem elektronik çöp olarak da doğaya ciddi bir etkisi var. Cep telefonlarınızı geri dönüştürün.

30. Kullandığınız gereçlere bakım yapın, kullandığınız bir çok şeyi bozulduğunda atıp yenisini almak yerine, belli aralıklarla bakımını yaparsanız ömürlerini uzatırsınız, ayrıca tamir edilip tekrar kullanılabilecekse hemen çöpe atmamayı tercih edin. 

31. Dolap askılarınızı geri dönüştürün, kıyafet askılarının temel materyallerinden birisi demirdir, bu da geri dönüşüm yapan fabrikalarca kabul edilmez; o yüzden kırılsalar bile alternatif bir kullanım alanı da üretemiyorsanız, tamir etmeyi deneyin ya da sağlamlarken değiştirmek isterseniz de size yakın bir terzi ya da kuru temizlemeci bu desteğinizi kabul edebilir belki.

32. Alüminyum kap ve folyolarınızı geri dönüştürün,  20 tane aliminyum kabı dönüştürdüğünüzde birinin üretimi için ihtiyaç duyulan enerjiye eş değer bir tasarruf sağladığınızı söylemiş olayım.

33. Evden çalışmayı deneyin, biliyorum patronları bu tür durumlara ikna etmek oldukça zordur, iş yapsanız da yapmasanız da ofiste görünmeyi terfi almak için kullananlara dahi şahit olmuşsunuzdur, ancak haftada 1 ya da 2 gün eğer evinizden de yönetebileceğiniz bir işiniz varsa ve iş yerinizi ikna edebiliyorsanız, bu hem cebinize benzin ya da yol masrafı tasarrufu yaptırır hem de karbon ayak izinizi küçültür.

34. Pencerelerinizi ve şömine kapağınızı kapalı tutun, eğer pencereleriniz hava alıyorsa ve yeterli izolasyonu sağlayamıyorsa bu size ciddi bir yakıt gideri olarak geri döner, ihtiyacınızdan fazla kaynak kullanmış olursunuz, bir de evinizde şömine varsa kullanmadığınızda kapağını kapatın, 1 metrelik bir pencerenin yapacağı ısı kaçağına eş bir ısı kaybını önlemiş olursunuz.

35. Reklam postalarını durdurun, hem bilgisayarınıza gelenlerden hem de evinize gelen broşürlerden kurtulmaya bakın, o mailleri temizlemek için harcanan enerjiyi rakamsal boyuta bir toplulukta hesapladığınızda yapılan enerji kaybı (ki okumadan kaç tane sildiğinizi hesaplayın) ayrıca bırakılan ve bakılmadan çöpe giden broşürlerin ayakizleri gerçekten sizden de doğadan da fazlasını almakta.

36. Çakmak yerine kibrit kullanın, çakmaklar plastikten yapılırlar içlerine de bütan yakıtı konur ki bunların ikisi de petrol ürünleridir! Çakmakların çoğu da geri dönüşümü yapılamayacak niteliktedir. Kibrit kutuları da kibrtiler de geri dönüşştürülebilir, doğada kaybolabilir niteliktedir. Hem de endüstriyel ormanlardan üretilirler.

37. Elektronik ortamda okumayı öğrenin, nasılı ya da çıktı alarak okuma alışkanlığınızı azaltmaya çalışın. online olarak sürekli takibinizi canlı tutacak bir çok telefon uygulaması dahi mevcut, kağıt tüketimini azaltmaya çalışın. Eğer illa basılı olarak dergi ya da kitap alıyorsanız da lütfen azaltmak istediğinizde geri dönüşümüne dikkat edin.

38. Bağışlayın, evdeki eşyalarınızı kaldırığ çöpe atmadan önce bir çok paylaşım sitesinden başkalarına bağışlayabilirsiniz, kırık kitaplığınızı belki bir başkası alıp onararak kullanmaktan mutlu olacaktır. Bu da çöp üretimizini azaltacaktır.

39. Arabanızı yıkarken dikkat edin,  otomatik araba yıkama sistemleri insan eliyle yıkanan araba yıkmadan daha düşük bir su aayak izine sahip, yakınınızda böyle bir yer mevcut değilse, arabanızı temizlerken kendinize su limiti koyun ya da silerek temizlemeyi tercih edebilirsiniz.

40. Poşet kullanmayı bırakın, plastik poşetler neredeyse bin yıl "çevre dostu" plastik poşetler 100 yıl kadar çözünmeyecektir. Pazara ya da markete giderken kendi çantanızı, bez çantalarınızı hep katlayarak çantanızda tutarak alışkanlık haline getirebilirsiniz.

41. Yazılımları indirerek kullanın, extra cd ya da farklı bir araçla depolama aracına ihtiyaç duyan yazılımları satın almamaya çalışın. Artık hızla değişen teknoloji ile depolama sistemlerimizi bile cloud teknolojisi üzerinden kullanıma geçerken bu tür eski moda alışkanlıkları bir kenara bırakın.

42. Ulaşım araçları biletlerinizi online kullanın, online biletler almayı ve çıktı almak yerine telefonunuza barkod isteyin ve kağıt çıktılar kullanmayın.

43. Kayıt yapan telefonları tercih etmeyin, bu tür telefonlardaki telesekreter servisleri 24 saat enerji kullanan araçlardır, cep telefonları bu kadar yaygınlaşmışken bu tür enerji tüketimi çok olan araçları hayatınızdan çıkartın.

44. Mutfak robotlarına gerçekten ne kadar ihtiyacınız olduğuna iyi dikkat edin, örneğin alacağınız kahve makinasının özellikleri ne kadar olmalı? Karıştırma işlemi yapan kahve makinaları sadece hazırlayan kahve makinalarından 4 kat daha fazla elektrik tüketmekte. Şeker ve kremanızı kupaya önceden koyup üzerine kahve döktüğünüzde daha iyi karıştığını görebilirsiniz. Daha bir çok mutfak robotunun yaptığı extra işlemler için elektrik harcamaktansa siz de halledebileceğinizi görebilirsiniz.

45. Plastik tüketiminize dikkat edin, örneğin plastik saplı kulak temizleyicisi kullanmak yerine, kağıt bazlı saplıları olanları tercih edebilirsiniz. ABD'de bu değişimi kullanıcıların %10'u yapsa 150,000galon su tasarrufu yapılabileceğinin kaydı tutulmuş.

46. Faturalarınızı online ödeyin, hem siz gittiğinizde ödeme için yapacağınız zaman ve belki de benzin giderinden kurtulabilirsiniz hem de daha az kağıt kullanarak yine uzun vadede ciddi bir ayak izinizde küçülme sağlayabilirsiniz. ,

47. Bankacılık işlemlerinizi online yapın, yine faturalarınızda olduğu gibi online yaptığınız işlemlerde önemli bir tasarrufa gidebilirsiniz.

48. Şarjedilebilir pil kullanın, piller bittikten sonra ciddi bir kimyasal çöp olarak özel olarak toplanması gerekmekte, ömrü biten pillerinizi mutlaka pil çöp kutularına ulaştırın ve daha uzun kullanabilmek ve daha az kimyasla tüketmek için şarj edilebilir pil kullanın.

49. Apartmanınızda hareket yaratın, mesela yenilenebilir enerjiyi ne kadar kullanabiliyorsanız kullanın, eğer apartmanınızda komşularınızı ikna edebilirseniz güneş enerjisine geçiş ile ilgili bizde de oldukça kullanışlı teşvikler bulabilirsiniz, bu zor geldi ise atık su yönetimine dair küçük düzenlemelerle belki balkon suyu giderleri ile bahçe sulanmasını sağlayabilirsiniz, bu kısmı yaratıcılığınıza ve etki gücünüze kalmış.

50. PAYLAŞIN, ne öğrendi iseniz, ne kullanıyorsanız, ne kadar insana ulaştırabiliyorsanız bilgilerinizi, deneyimlerinizi paylaşın.  

 

Yazının sonuna kadar okumuş güzel insan, umarım kendin için uygun az da olsa bir şeyler seçebilmişsindir kendine. Yolumuzun güzel bir havada keşismesi ümidi ile,

 

 

YORUMLAR

:) -

Zaten hepsini tam olarak yapabilsek ne de güzel olur değil mi? uzun tutmayı özellikle istedim en azından bir kısmını seçip belli bir düzenle başlama noktası verir, sonra basamak basamak gelir diye :)

0 0
seç beğen al liste -

çok yoğun bir liste olmuş hangisini yapacağımı şaşırdım =)

1 0
YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.