'Yol medeniyettir'

20.04.2014 18:25:21
A+ A-

Önce Taksim'deki Gezi Parkı yerine AVM, ardından ODTÜ arazisinden geçirilecek yol tartışmaları sırasında muhaliflerin yeşil hassasiyeti artınca Başbakan Recep Tayyip Erdoğan bir açıklama yaptı: "Yol medeniyettir". Medeniyet Arapça bir kelime ve kökü şehir demek olan medineden geliyor. İngilizce (ve aslında Latince) karşılığı olan Civilization kelimesinin kökeni de şehir kelimesi. Dolayısıyla medeniyet şehirleşmek demek. Başbakan'ın bakış açısıyla şehirleşmek demek daha çok bina, daha çok araba, daha çok yol demek.

Peki bu bakış açısı bizi nereye götürecek? Binanın, yolun ve arabaların birinci öncelik olarak belirlendiği, gerekirse yol için ve petrol için insanların öldürüldüğü Mad Maxvari distopik bir geleceğe mi gidiyoruz?

Kişi başına bir araba düşen ABD başta olmak üzere batı da önceden bu anlayışla hereket ediyordu. Batı binaya, yola, arabaya epeyce yatırım yaptıktan sonra fark etti ki şehir demek daha çok bina daha çok yol değil daha mutlu insanlar demek. Şehirlerin birincil amacı insanlara mutlu ve huzurlu yaşama alanı sağlamaktır. Çünkü insan olmadan binalar işe yaramaz betondur, çöptür. O kadar yatırım yapılan AVMler birer birer terk edilmeye başladı:

Ardından şehri ortasından bölen otobanların aslında vazgeçilmez olmadığını, trafiği azaltmadığını bilakis daha fazla otomobil kullanım talep yaratarak trafiği, gürültüyü ve karbon salınımını artırdığını fark ettiler. Önce AVMleri terk eden insanlar sonra o yolları şehirden silmeye başladılar:

Ve ardından yoğun araba kullanımının sorgulanma zamanı geldi. Belki arabalara o kadar da ihtiyaçları yoktu. Şehrin merkezinde araba kullanımı azaltılsa daha iyi olabilirdi. Hatta şehirlere hiç araba sokulmasa? Hamburg 2034 itibariyle şehir merkezlerine araba sokmamayı planlıyor. Evet, batı şehirlerden arabayı tamamen çıkarmayı ve şehirleri insanlara ve onları mutlu edecek parklara bırakmayı düşünmeye başladı:

Batı Mad Maxvari distopik gelecek yerine insanın öncelikli olduğu bir geleceği seçti. Bu örnekler bize birkaç şey söylüyor:

1- Medeniyet yol, bina değil insandır.

2- Medenileşmek uğruna girdiğimiz binalaşma süreci geri dönülemez değil. Dolayısıyla doğada yaptığımız tahribat da.

3- Batı'yı Mad Maxvari bir gelecek beklemiyor.

E biz?

Biz de önünde sonunda o AVMlerin ve yolların bizi mutlu etmediğini, hayatımızı kolaylaştırmadığını fark edeceğiz. Biraz geriden de olsa medeniyetin bina ve yol değil, insan olduğunu fark edeceğiz.

Soru yukarıda cevap ise: hayır. Bizi bina ve arabalarla dolu bir gelecek beklemiyor çünkü Başbakanımız aksini düşünse de yol medeniyet değildir, insan medeniyettir.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.