scorecardresearch.com Altı şapkalı düşünme - özge şahin - Radikal Blog

Altı şapkalı düşünme

08.04.2013 14:20:15
A+ A-

 

Bedensel olarak enerjik ve dinamik olmak için her sabah fiziksel egzersiz yapmak gerekir.  Enerjik ve dinamik bir zihne sahip olmak, hızlı düşünebilmek doğru yorum yapabilmek istiyorsanız zihinsel jimnastiğe de ihtiyacınız var demektir. Düşünme becerileri ile sorun çözmede izlenebilecek yöntemlerin başında "Altı Şapkalı Düşünme Tekniği" ile çözüm gelmektedir. Tartışmak; sizin de bildiğiniz gibi birisi bir konuyu savunduğunda başkasının da ona karşı çıkmasıdır. Böylece X kişi Y kişiye, Y'de X kişiye karşı davranış sergiler. Her iki taraf da tartışmayı kazanmanın, konuyu açıklığa kavuşturmaktan daha önemli olduğunu düşünebilir.

 

Peki, şapka nedir? Tartışmakla nasıl bir alakası olabilir? "Şapkanı önüne koy da düşün" diye de boşuna demeyiz herhalde… Bir şeyi düşünürken genellikle yaptığımız şey her şeyi aynı anda yapmaya çalışmamızdır. İşin zorluklarını, olumsuz sonuçlar verebilme olasılıklarını anlamaya çalışırız. Yeni görüşler geliştirmeyi, daha çok bilgi toplamayı düşünürüz. Bu sırada, araya girmeye çalışan duygularımızı ve sezgilerimizi de göz ardı edemeyiz. Bütün bu zor düşünceleri birbirinden ayırabilir miyiz? Neden, tüm düşüncelerimize uyacak bir tek yol olduğunu düşünürüz? Niçin, her şeyi bir anda yapmaya çalışırız? Değişik renklerdeki altı şapka, düşüncenin bütün temel yönlerini temsil eder.
 

Edward De Bono, bilginin tek başına, bir düşünme süreciyle desteklenmediği zaman herhangi bir değeri olmayacağını belirtmiş, zeka katsayısı yüksek insanların aynı zamanda iyi birer düşünür oldukları yönündeki savın geçerli olmadığına dikkati çekmiştir. Edward de Bono'nun Altı Şapkalı Düşünme Tekniğinin temelinde, düşüncelerimizi altı farklı bakışı simgeleyen farklı renklerdeki şapkaları takarak ortaya koymak ve yaratıcılığımızı geliştirmek yatıyor. Altı şapkalı düşünme tekniği ile düşünür duyguların, mantığın, bilginin, umut ve yaratıcılığın hepsine aynı anda dikkat etmek yerine onlarla ayrı ayrı ilgilenebilme olanağı sağlar.

 

 

Beyaz şapka: Beyaz; tarafsız ve objektiftir. Bu şapka objektif olgular ve rakamlarla ilgilidir. Beyaz şapkaca düşünmenin amacı pratik olmaktır.

Elimizde ne gibi bilgiler var?

Daha hangi bilgiler gerekiyor?

Eksik bilgiler nelerdir?

Gerekli bilgileri nasıl elde ederiz?

Ne tür sorular sormalıyız?

 

Kırmızı şapka: Kırmızı; öfke, tutku ve duyguyu çağrıştırır. Duygusal bir bakış açısı verir. Amacı arka planda yer alan duygusal algılama biçimini görünür kılmaktır. Kırmızı şapka takmak düşünüre ”Konu hakkında duygularım bunlardır” deme olanağı sağlar. Duyguları düşünmenin önemli bir parçası olarak meşrulaştırır. Duyguları görünür kılar, böylece duygular düşünme haritasının veya harita üzerinde rotayı çizen değer sisteminin de bir parçası olurlar.

 

Siyah şapka: Siyah; karamsar, olumsuz ve kötümserdir. Bir şeyin niçin yapılmayacağını görür. Eleştirme şapkasıdır, ancak bir tartışmada taraf tutmak anlamına gelmez. Düşünme yöntemindeki hatalara işaret edebilir.

 

Sarı şapka: Sarı; güneş gibi aydınlık ve olumludur. İyimser, umutlu ve olumlu düşünme ile ilgilidir. Bu düşünüş, değerli ve yararlı olan şeyleri araştırır ve mantıklı destekler arar. Yapıcı ve üreticidir, somut teklifler ve öneriler ortaya çıkar.

Bunun ne gibi yararları var?

Bundan kim yararlanacak?

Bu yararlar nasıl ortaya çıkabilir?

 

Yeşil şapka: Yeşil; bereket ve verimli büyüme demektir. Yaratıcılık ve yeni fikirlerle ilgilidir. Bu şapkayı takan yaratıcı düşünmenin kavramlarını kullanır. Yaratıcı duraksamayla düşünür. Bir an için duraksayarak bulunduğu noktada alternatif fikirlerin olup olmayacağını araştırır. Düşünür bu fikirden ileri doğru hareket ederek yeni bir fikre ulaşır. Kışkırtma yeşil şapka düşünmesinin önemli bir unsurudur. Kışkırtma olağan düşünme kalıplarının dışına çıkmamız için kullanılır

 

Mavi şapka: Mavi; serinkanlılığı temsil eder ve her şeyin üstündeki göğün rengidir. Düşünme sürecinin düzenlenmesi ve kontrolü ile uğraşır, mavi şapka düşünürü orkestra şefi gibidir.

Bundan sonra ne yapmalıyız?

Şu ana değin neler başardık?

 

Şapkalar işlevleriyle değil renkleriyle tanımlanır, bunun iyi bir gerekçesi vardır. Eğer bir kişiden bir konu hakkındaki duygusal tepkilerini ortaya koymasını isterseniz, ondan dürüst bir cevap almanız hemen hemen olanaksızdır. Çünkü insanlar duygusal olmanın yanlış bir şey olduğunu düşünürler. Ancak "kırmızı şapka" terimi tarafsızdır. Birisinden bir süre için "Siyah şapkasını çıkarmasını istemek", ondan "Bu kadar olumsuz olmayı bırakmasını" istemekten daha kolaydır. Renklerin tarafsızlığı, şapkaların sıkıntı duymadan kullanılmalarını sağlar. Düşünme faaliyeti tasvip edilmeme ya da kınanma tehlikeleri olmayan kuralları tanımlanmış bir oyun haline gelir. Şapkalara doğrudan göndermelerde bulunur.

http://ozgece-egitim.blogspot.com/

 

YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.