Türkiye'de vegan olmak

06.04.2015 21:44:32
A+ A-

Günümüz şartlarına bakıldığında maliyet bakımından et üretimi, sebze ve meyve üretiminin önüne geçmektedir. Bunun nedeni; insanın ihtiyacı olan besin değerleri et üretiminden gelecek olan gıda ile daha kolay olduğu gerçeğine inanmış olmasıdır. Bu da insanoğlunun daha insafsız ve tüketen toplum olmasını sağlıyor. Türkiye’deki Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın 2013-2014 verilerine göre Tahıllar 33 milyon ton, Sebzeler 27 milyon ton, Meyveler 18 milyon ton iken Koyun 98 bin ton, Keçi 26 bin ton, Kıl Keçisi 14 bin ton, Tiftik Keçisi 56 ton, Sığır 1.5 milyon ton, Manda 526 ton, Piliç 159 bin ton, Hindi 4 bin ton ile yaklaşık 1.8 milyon ton et üretimi yapılmaktadır. Bunun yanı sıra Vegan olarak yaşayan insanların tüketebileceği gıdaların maliyeti daha düşük bütçede olmaktadır. Fakat aksine Vegan besinlerin fiyatları ülkenin asgari ücreti ele aldığımızda oldukça yüksektir. Bunun için etik olarak baktığımızda hayvanların tüketim için üretilmesine ne kadar karşı duracak olsak da elimizdeki şartlar doğrultusunda bunu yapmamız pratik olarak mümkün olmamaktadır.

Ayrıca bir de çevresel faktörlerin yaratmış olduğu etkiler bulunmaktadır. Türkiye’de Vegan olan insanlara her zaman için kötü gözle bakılmaktadır. Anlamsız sıfatlar kullanılmakta ve rahatsız edici davranışlar sergilenmektedir. Bunun en büyük nedeni ise kendilerinin vazgeçemeyecekleri zevklerden başkalarının vazgeçmiş olması ve sağlıklı bir hayat yaşıyor olmalarıdır. Çünkü ülkemizde insanların başarılı olacağını görmeye dayanamayacak bir kitlenin çoğunluğu vardır. Fakat bunun bir başarı değil bir yaşam kurtarmak olduğunun farkında olmak aslında tüm bu tabuları yıkacaktır. Bugün hayvanların haklarını savunan bir kişi onların hayatlarına tecavüz etmeyen biri aslında hem kendi sağlığına yarar sağlamış hem de birçok hayvanın refah seviyesini yükseltmiştir.

Dünya genelinde bakıldığında insanların et tüketimini karşılamak için üretilen hayvanların daha doğrusu katledilmesi oldukça etik dışı gözükmektedir. Bunun yanı sıra hayvansal ürünlerin ihtiyacını sorgulayacak olursak hiçbir şekilde ihtiyacımız olmadığını biliyoruz. Çünkü baktığımızda besin değerleri olsun, kalitesi olsun hayvansal ürünlerin yerine sebze ve meyveler daha kalitelidir. İnsanın da diğer canlılar ile birlikte yaşayabileceğinin ve türcü olmaması gerektiğinin farkına varması gereklidir. Tüm hisseden canlıların temel hakları bulunmaktadır, bunlardan en önemlisi başkalarının mülkü olarak muamele görmeme hakkıdır. Hisseden canlıların her biri refah seviyesi yüksek ve özgür bir yaşama hakkına sahiptir. Tom Regan'a göre bir yaşamın öznesi olmaktan kaynaklanan haklar başka geçerli sebepler söz konusu olduğunda çiğnenebilir ancak hayvansal ürünler tüketmek yani keyif, alışkanlık ya da çiftçilerin ekonomik çıkarları hayvanlara zarar vermek için yeterli bir sebep olamaz. Gary L. Francione'a göre hayvan kullanımını tamamen ortadan kaldırma yönünde çalışma yapmak yerine hayvanlar için daha iyi koşulların tesis edilmesini savunmak, kurbanlarına işkence etmeden tecavüz edecek "bilinçli tecavüzcüler" için kampanya yapmaktan farksızdır. Hayvan refahı paradigması, hayvanların mülk statüsünü sorgulamamakta, aksine insanların hayvanları tüketmek konusunda kendilerini daha iyi hissetmelerinin önünü açmaktadır.

Faydacı yaklaşımın temsilcisi olan Peter Singer ise etik boyutta kararlar verirken hayvanların çektikleri acıyı göz ardı etmemiz için hiçbir mantıklı sebep olmadığını öne sürer, hissedebilirliğin "başkalarının çıkarlarını gözetirken göz önünde bulundurulabilecek tek kıstas" olduğunu öne süren Singer, yaşamak için zorunlu olmadığı müddetçe hayvanların öldürülmesini reddetmemiz gerektiğini savunur. Buna rağmen Singer "Paris İstisnası" olarak bilinen senaryoyu da destekler, buna göre eğer vegan yiyecek bulamadığınız bir restorandaysanız vejetaryen de beslenebilirsiniz. Ancak bu durum etik olarak bakıldığında oldukça çıkarcı bir istisna olarak insanların ihtiyaçlarını gözetmektedir. Açıkçası yaşamak için hiçbir şekilde hayvanların acı çekmesine, öldürülmesi ihtiyacımız yoktur. Bu tamamen kişinin kendine bir kaçış planı hazırlığıdır.

Biz sadece et yemek istiyoruz diye hayvanların özgürlüklerine müdahale etmemiz ne kadar etik olur? Yavrusunu doyurmak için ürettiği sütü kendi ihtiyaçlarımız doğrultusunda kullanmamız ne kadar etik olur? Yumurtanın içinden bir gün çıkacak bir canlının yaşamına kürtaj yaparmışçasına müdahale etmek ne kadar etiktir? Bugün hükümetler insanın kendi bilinç durumundayken bile kürtaj yaptırmasının doğru olmadığını savunuyorken, bir canlının yavrularını doğmadan önce sırf kendi çıkarları için katletmek ne denli savunulur. Bir canlı sürüsünün her bireyini tek tek yakalayıp ya da besleyip ardından teker teker ya da toplu bir şekilde öldürmenin, insanların kendi aralarında yapmış olduğu soykırımlardan ne farkı vardır. Bir gece eşiniz uyuyorken birisi gelip çocuğunuzun hakkı olan sütü göğüslerinden aldığını ve ertesi gün uyandığında bunun farkına varan eşinizin çocuğunuza süt verememesi nasıl olurdu?

Tüm bunları bir sorgulayın ve yeniden düşünün sizce et ya da hayvanların doğmamış yavrularının yumurtalarını yemek ya da yavrularının hakkı olan sütü tüketmek ne denli doğru olurdu? Türkiye’de ve birçok ülkede bize gösterilmek istenen sebze, meyve ve tahılların pahalı tüketim ve düşük besin değerleri olduğu yönündedir. Ancak sağlık yönünden ve besin değerleri yönünden de et yerine geçebilecek birçok hisleri olmayan canlılar bulunmaktadır. Hisseden canlıların içinde insanlar da bulunmaktadır. Bizler de onlar gibi bir durumda olabilirdik sırf akıl yürütebiliyoruz diye hissedebilen diğer canlılara acı çektirmek zorunda değiliz.

Rüzgar Yılmaz

YORUMLAR

tesekkurler -

Bu konuda değineceğim daha ayrıntılı yazılar olacaktır.

0 0
Harika bir yazı -

Yazınızı çok beğendim. Tek eksikliğini hissettiğim konu, Türkiye'de Vegan olmak konusunda yaşanılan sıkıntılara daha detaylı değinilmesiydi sanırım. Diğer yazılarınıza bakmadım henüz, eğer bu içerikli bir yazınız yoksa, olsa güzel olurdu. Sevgiler.

0 0
YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.