Bir empati örneği olarak Türkiye Kürtleri ve Irak Türkleri

12.12.2013 20:38:24
A+ A-

Malum İnsan Hakları haftasındayız. İnsan Hakları ihlallerinin insan haklarından daha fazla olan dünyada insan hakları haftası çeşitli etkinlikler ile hatırlanıyor. AİHM'de en çok ihlal yapan ülkeler sıralamasında Rusya'dan sonra ikinci sırada yer alan, yargılamanın uzunluğu alanında üye 47 ülke arasında 51 mahkûmiyet kararı ile birinci olan Türkiye de sivil toplum kuruluşları, düşünce merkezleri vb. insan hakları kapsamında organizasyonlar düzenledi, düzenlemeye devam ediyor.

Ben de salı günü Kocaeli Üniversitesinde düzenlenen Uluslararası İnsan Hakları Çalıştayı programına katıldım. Çalıştayın oturumlarından biri de Azınlık Haklarıydı ve bu oturumun içeriğindeki "Irak'taki Türkler ve İnsan Hakları" konusu benim için bir hayli ilgi çekici oldu. "Irak Türkleri ve İnsan Hakları" konusunu anlatan, kendisi de Kerküklü bir Türkmen olan Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi (BİLGESAM) Ortadoğu Araştırmaları Uzmanı Ali Semin, Türkmenlerin Irak'ta yaşadığı sorunlara değindi. Semin, İnsan Hakları ihlallerini; adaletsizlikleri, asimilasyonları, zorunlu göçleri, katliamları anlatırken yüzümde acı bir gülümseme belirledi. Neyse Irak'ta azınlık olmayı birebir yaşayan, hisseden Ali Semin Türkmenlerin genel sorunlarını şöyle sıraladı:

Statü Sorunu: Türkmenlerin Anayasal bir hakları yok, temel hakları (dil, okul vb) verilmiyor.

Siyasi Sorunlar: Irak'ta hep pazarlık konusu olmuşlardır.

Güvenlik Sorunu: Kerkük'te zaman zaman yaşanan olaylar, çatışmalar.

Ekonomik Sorunlar: Türkmenlerin yaşadığı yerlerde ekonomik sıkıntılar hat safhada.

Sosyal Sorunlar: Türkmenler kendi aralarında bölünmeye başlamış.

Oturum esnasında Kerkük'lü araştırmacı Simen'e bir soru yönelttim. "Irak'ta Türkmenlere yapılanlar ile Türkiye'de Kürtlere yapılanlar arasında bir benzerlik düşünüyor musunuz? İnsan Hakları ihlalleri konusunda bir empati örneği değil midir Türkiye Kürtleri ve Irak Türkleri?" diye. Sorumu oturumdan sonra yanıtlamayı tercih etti. "Evet bahsettiğim sorunları Türkiye'de Kürtler yıllardır yaşadı ve yaşamaya devam ediyor, ancak biz çocuklarımızın ismini Elif gibi Türkçe isimler zor koyuyoruz. Türkiye'de Kürtler çocuklarına Baran gibi Kürtçe isimler artık koyabiliyor. Türkiye'nin son yıllarda çözüm odaklı bir Kürt politikası var, Irak'ta Türkmenler gündeme zor geliyor" dedi.

Sorunların çözümleri konusunda empati yapmayı ve vicdanlı davranmanın önemli olduğunu düşünüyorum. Bir halkı anlamak için kendimizi onun yerine koymalı örneğin bir Yahudi isek kendimizi Filistinli, Sırpsak kendimizi Boşnak vatandaşın, yerine koymalıyız. Hadi Türkiye'de Kürt, Irak'ta da Türkmen olalım. Böylelikle ön yargı ile yaklaştığımız belki haksız belki düşman gördüğümüz insanların psikolojisini, neden böyle davrandıklarını, ne yaşadıklarını böyle daha iyi kavrayabiliriz. Şimdi Ortadoğu Araştırmacısı Simen'e sorduğum soruyu kendinize bir sorun. "Irak'ta Türkmenlere yapılanlar ile Türkiye'de Kürtlere yapılanlar arasında bir benzerlik düşünüyor musunuz? İnsan Hakları ihlalleri konusunda bir empati örneği değil midir Türkiye Kürtleri ve Irak Türkleri ?"

Yukarda Türkmenlerin sorunlarına değinmiştik. Empati yapmak için Türkiye Kürtleri ve Irak Türkleri güzel örneklerdir. Türkmenlerin Irak'ta yaşadığı sorunları Kürtler Türkiye'de Cumhuriyet kurulduğundan beri yaşamıyor mu? Gerçekçi olalım. Kürtçe ıslık (artık nasıl oluyorsa) çaldığı gerekçesiyle insanlara işkenceler yapılmadı mı? Irak'ta Türkmenlere yapılan asimilasyonlar kat kat fazlası Kürtlere yapılmadı mı? Türkmen vatandaşlar Irak'ta zorunlu göçler yaşıyor, Kürt vatandaşlar da özellikle Cumhuriyet döneminde; şark ıslahat planlarıyla, zorunlu göçlerle sürgün edilmedi mi? Kürtler de Türkmenler gibi katliamlara maruz kalmadı mı? En güncel örnek olarak iki sene önce Uludere'de (Roboski) 'yanlışlıkla' 19 u çocuk olmak üzere 34 vatandaşımız hayatını kaybetmedi mi? Irak'taki Türkmenlerin yaşadığı anayasal haklar konusundaki sorunları Türkiye'deki Kürtler de yaşamıyor mu? Türkmenlerin bölgeleri ekonomik açıdan geriyken, ülkemizde Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri diğer bölgelere göre ekonomik açıdan hangi konumdadır?

MAZLUM HER YERDE MAZLUMDUR

Bu örnekleri verirken şunu vurgulamak istiyorum. Empati önemlidir. Ön yargıları yıkmak, yargısız infazlar yapmamak dünya barışının ve kardeşçe yaşamanın en önemli öğelerinden biridir. Filistinlilerin, Irak'ta Türkmenlerin, Çin'de Türklerin, Myanmar'da Müslümanların, Sırplara karşı Boşnakların nasıl yanındaysak yıllardır Türkiye'de 2. Belki de 3. sınıf insan muamelesi gören örneğin Kürtlerin, Ermenilerin, Alevilerin, Çingenelerin yani ötekileri empati yaparak anlamaya çalışalım ve yanında olalım. Mazlum dünyanın her yerinde mazlumdur. Bir halkın mazlum olması için dinine, diline, kimliğine, cinsiyetine bakılmamalı. Bütün mazlumlar kardeştir. Bütün insanlar eşittir. Kimse kimsenin üzerinde tahakküm kuramaz. İnsan hakları haftasıyla birlikte birbirimize karşı olan ön yargıları yıkmak, ötekileştirmeyi bitirmek ve gerçekten kardeşçe yaşamak dileğiyle. Hayat birbirimizden nefret ederek geçirecek kadar çok kısa.

 

Birlikte, sevgiyle...



YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.