Medya ve İktidar

26.02.2013 14:25:52
A+ A-

 

Yazıma Eduardo Galeano'nun  "Ve Günler Yürümeye Başladı" adlı son kitabından bir alıntıyla başlamak istiyıorum. 

"1815 yılında Napolyon Bonapart, Elba Adası'ndaki hapishaneden kaçtı ve Fransa tahtını yeniden ele geçirmek üzere yolculuğa başladı. 

Giderek büyüyen bir ordunun eşliğinde adım adım ilerken, kralın resmi yayın organı olan  Le Moniteur Universel ( Evrensel öğretici) Fransızların XVIII. Louis'yi savunarak ölmek için can attıklarını ilan ediyor ve Napolyon'u, vatan toprağına tecavüz eden eli silahlı, kanun dışı yabancı, gaspçı, hain, musibet, haydut başı, kovulduğu toprakları kirletmeye cüret eden Fransa düşmanı, diye nitelendirip ekliyordu: Bu onun çılgınlık gösterisi olacak.

Ama neticede kral kaçtı, kimse on un için ölmedi ve Napolyon tek kurşun atmadan tahta oturdu. 

Bunun üzerine aynı gazete, Napolyon'un başkente girdiğini bildiren mutu haber bir anda herkesin iştirak ettiği kutlamaları tetikledi, herkes birbiriyle kucaklaşıyor. İmparator çok yaşa, haykırışları yükseliyor, bütün gözlerden sevinç gözyaşları dökülüyor, herkes Fransa kahramanının geri dönüşünü kutluyor ve Majesteleri İmparator'a en derin bağlılığını bildiriyor, şeklinde haberler yayınlamaya başladı."

Galeano'nun dile getirdiği bu durum medya-iktidar ilişkilerinin nasıl da değişken olduğunu çok net olarak bizlere gösteriyor. Özellikle de demokrasinin yerleşmediği yerlerde bu değişkenlik çok hızlı ve alenen oluyor. Hatta günlük değişimler bile olabiliyor.

Türkiye'ye baktığımızda durumun çok vahim olduğunu açıkça görürüz. Bu ülkede medyanın tarihi, iktidarlarla çatışmamanın tarihidir. Medyanın büyük bir kısmı iktidarların basın bülteni işlevini görüyor zaten. Muhalif duruşlar tabi ki olmuştur ama ta Sabahattin Ali'den katledildiği gibi, muhalif olan düşen ölüm, sürgün, cezaevi olmuştur. Bugün dünyadaki tutuklu gazeteciler sayısında ilk üçte yer alan bir ülke. Nazlı Ilıcak, Mehmet Barlas ve bugün demokrat kesilen daha nice yazarın 12 Eylül darbesi sırasında Kenan Evren'i destekler yazılar yazmışlardır ama bugün 12 Eylül'ü eleştiren yazılar yazıp duruyorlar. Ülkede bağımsız medya kuruluşu çok az. Medya kuruluşlarının çoğu büyük sermaye patronlarının elinde. Sermaye grupları; iktidarlarla çatışmayan gruplardır. İktidar-sermaye arasında çatışmanın olmaması medyada büyük bir yozlaşmaya sebep oluyor. Güney Amerika'da "Patronsuzlar" adlı bir hareket vardır. Medya kuruluşlarının patronlarının olmaması gerektiğini söylüyorlar. 

2000 öncesi medyanın bugünkü durumuna baktığımızda iktidar-medya ilişkilerinin ne boyutta olduğu anlaşılıyor.  Refah'a, Fazilet'e ve ilk yıllarından AKP'ye saldıran medya, bugün iktidarın değirmenine su taşıyor. Dikensiz gül isteyen iktidara karşı gelen dikenler oldu elbet ama çoğu iktidara göbekten bağlı olan patronlarının hışmına uğradı.

Birçok gazeteci tutuklandı, işinden kovuldu. Bu durumdan daha sorunlu bir durum şu, bu tutuklama ve işten atılamalara basında çok yer verilmemesi. Gazeteciliği, köşe yazarlığını iktidar tanımı dahilinde değerledirip, tutuklanan ve işinde kovulan gazeteciler hakkında yanlış yanlış haberler yapan medyanın büyük bir kısmı, iktidarın yan kuruluşu faaliyeti görüyor ne yazık ki...

Erdoğan'ın 2012'in son haftasında başlattığı ne idüğü belirsiz  "İmralı Süreci"nden bugüne kadar ülkedeki ana akım medya barışı değil, Erdoğan'ı destekledi. Medyanın büyük bir kısmı bu konuda Erdoğan'ın kullandığı dili benimsedi ve bunu kullandı. Medyanın büyük kısmı barışsever değil, iktidarsever maalesef. 

Medya; büyük bir güçtür, iktidarları desteklediği örnekleri yoğun olduğu gibi, iktidarları sarstığı ve devirdiği örnekler de hayli fazladır. Özellikle medya-iktidar ilişkilerinde sermaye belirleyici olmaktadır. Türkiye'de olduğu gibi dünyanın da büyük bir kısmında medya, sermaye patronlarının elindedir. Bir nevi, sermaye kendini iktidarlara elindeki medya kozuyla daha bir pazarlıyor. Bir nevi mülklülerin medyasına alternatif olarak "Mülksüzlerin Medyası" atılımı yapılmalıdır.

Başka bir medya mümkün..!

YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.