Nankörlük Üzerine I: Eğitim

10.07.2013 12:23:06
A+ A-

 

Devlet doğuya o kadar yardım ediyor ama bu Kürtler nankör. Bunlara su bile vermeyeceksin, devletin değerini anlayacaklar.

Bu satırlar, bir haber sitesinin herhangi bir haberinin altına yapılan yorumlardan birisi; bir örnek. “Neyiniz eksik” ile özetlenebilecek, ancak gaddar ve kendisini baba mevkiinde gören birisine ait olabilecek bir söylemin gayet sıradan ve sık rastlanabilecek bir örneği.

Kabuller

Bu yazı boyunca verilecek bütün istatistikler, Türkiye İstatistik Kurumu, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi ve Devlet Plânlama Teşkilatı’nın yayınladığı verilerden hareketle hesaplanmıştır.

Yazıda Kürt illeri olarak anılan bölge, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Mardin, Muş, Batman, Şırnak, Van, Dersim, Urfa, Siirt, Hakkari, Ağrı illerini kapsamaktadır. Karşılaştırma için tanımlanan bölgeler: Trakya (Edirne, Tekirdağ, Kırklareli), Doğu Karadeniz (Artvin, Rize, Trabzon, Giresun, Ordu), Doğu Anadolu (Ardahan, Kars, Iğdır, Erzurum, Erzincan, Elazığ, Sivas, Malatya), Batı Karadeniz (Kastamonu, Bartın, Karabük, Zonguldak, Bolu, Düzce), İç Ege (Eskişehir, Kütahya, Afyon, Uşak, Denizli, Isparta, Burdur) ve Orta Anadolu’dur (Çankırı, Çorum, Yozgat, Kırıkkale, Kırşehir, Aksaray, Nevşehir, Niğde).

Mevcut Tablo

Türkiye’de 15 ve üstü yaş okuma yazma bilmeyenlerin oranı % 6.97’dir. Kürt illerinde bu oran % 16.50, Türkiye’nin geri kalanında % 6.04’tür. Okuma yazma bilen nüfus oranında son on ilden onu da Kürt ilidir. Bu listede sonda yer alan Şırnak’ta oran % 19.17 iken, Türkiye’de en yüksek okuma-yazma oranına sahip Antalya’da % 2.83’tür.

 

Şekil 1. Okuma-yazma bilmeyen kişi oranı (Siyaha doğru artmaktadır).

15 ve üstü yaşta hiç okula gitmemişlerin oranı (okuma-yazma bilmeyenler ve okula gitmeyip de okuma yazma bilenler) % 12.84’tür. Kürt illerinde bu oran % 32.04, Türkiye’nin geri kalanında % 10.97’dir. Okula gitmemiş nüfus oranında son on ilden onu da Kürt ilidir. Listede sonda yer alan Şırnak’ta oran % 35.30 iken, Türkiye birincisi olan Eskişehir’de % 6.28’dir.

 

Şekil 2. Eğitim almamış kişi oranı.

Türkiye’de üniversite mezunlarının (yüksekokul, fakülte, yüksek lisans ve doktora) 15 yaş ve üstü nüfusa oranı % 9.23’tür. Kürt illerinde bu oran % 4.19, Türkiye’nin geri kalanında % 9.72’dir. Listede son onda yer alan on ilden dokuzu Kürt ilidir (diğeri Ardahan). Listede sonda yer alan Ağrı’da oran % 3.09 iken, ikinci olan İzmir’de % 12.09’dur (Birinci olan Ankara (%17.01) belirtilmemiştir zira bürokrasinin merkezi olan bu ilde üniversite mezunlarının oranının en yüksek çıkması beklenen bir sonuçtur).

Kürt illeri, nisbeten benzer olan diğer bölgelerle karşılaştırıldığında sonuç değişmemektedir: Kürt illeri açık şekilde devletten en az eğitim hizmeti almış olan bölgedir.

 

Okuma-Yazma  

Bilmeyen

Eğitim Almayan

Üniversite Mezunu

Kürt İlleri

16,5

32,04

4,19

D Karadeniz

9,99

16,17

7,84

Trakya

4,42

8,74

8,47

D Anadolu

10,54

17,62

7,47

B Karadeniz

8,52

14,43

7,31

İç Ege

6,09

10,52

8,68

O Anadolu

8,87

14,29

6,48

Türkiye

6,97

12,84

9,23

Şekil 3. Farklı bölgelerde okuma-yazma bilmeyen, hiç eğitim almamış ve üniversite mezunu oranları.

 

Bu çok açık bölgesel eşitsizlik, ancak kasda varan bir eğitim politikasının sonucudur ve o politika Fevzi Çakmak’ın “Ne okulu, bunların cahiliyle baş edemiyoruz; okumuşu ile nasıl baş edeceğiz” sözlerinde, “Bu bölgede ilk ağızda münhasıran Kürt olan köylerde okul açılmayarak ilk önce nüfusu karışık olan köylerde açılması” gibi rapor ifadelerinde kendini belli eder. Kısacası Milli Eğitim’in politikası eğitmemek, eğitse de asimilasyon için eğitmektedir. Bu, elbette ki ayrı bir incelemenin söz konusudur.

Bu tablo, ne Kürtlerin diğer halklardan daha az akıllı olmasıyla, ne de Kürtlerin eğitim almaya direnmesiyle izah edilebilir. Zaten okullaşma oranlarına bakıldığında durum açıklığa kavuşuyor.

Net Okullaşma Oranları ve Kadro Yetersizliği

Türkiye’de ilköğretimde net okullaşma oranı % 98.17’dir. Bu konuda bariz bir bölgesel eşitsizlik gözlenmez zira en düşük olduğu il olan Çankırı’da % 89.12 iken en yüksek olduğu il Ankara’da % 99.94’tür. Asıl bölgesel eşitsizlik, ortaöğretim net okullaşma oranlarında ortaya çıkmaktadır: Bilecik’te % 94.00 iken Ağrı’da % 30.76’dır.

Net Okullaşma

İlköğretim

Ortaöğretim

Kürt İlleri

95,87

41,83

D Karadeniz

96,67

79,43

Trakya

98,99

83,08

D Anadolu

97,18

67,47

B Karadeniz

98,97

80,05

İç Ege

97,88

80,72

O Anadolu

95,80

68,81

Türkiye

98,17

64,95

Şekil 4. Farklı bölgelerde ilk ve ortaöğretimde net okullaşma oranları.

 

Bu eşitsiz gelişimin yansıması, üniversiteye giriş sınavlarında da görülebilmektedir. 2009 yılında ÖSS’de en başarısız iller sırasıyla Ardahan, Hakkari, Şırnak, Ağrı, Artvin; en başarılı iller Karaman, Kayseri, Denizli, Yalova, Aydın’dır. 2001 yılında da tablo farklı değildir: En başarısız iller sırasıyla Hakkari, Şırnak, Mardin, Diyarbakır, Bitlis iken en başarılı iller sırasıyla Çankırı, İzmir, İstanbul, Eskişehir, Kırklareli’dir. 2002’de en başarısız iller sırasıyla Hakkari, Ardahan, Ağrı, Kars, Bitlis; en başarılı iller Antalya, Ankara, Aydın, Zonguldak ve Kilis’tir. Sonuç olarak hangi yıl ve hangi başarı kriteri alınırsa alınsın, Kürt illeri ve hatta genel olarak doğu ve güneydoğu illeri, üniversite sınavı yarışmasına, eşitsiz şartlarda başlamakta ve hazırlanmaktadır.

Mesele sadece eğitime ulaşmadaki yetersizlik değildir; ulaşılan eğitimin kalitesi de yetersizdir. Karabük’te ortaöğretim kurumlarında bir öğretmene 12.47 öğrenci düşüyorken, Urfa’da 30.18 öğrenci düşmektedir. Öğretmen başına en çok öğrenci düşen on ilden sekizi Kürt ilidir (diğerleri Antep ve Iğdır).

Devlet Yatırımları

Bu tablo, on yıllardır süren kasıt ve ihmal tablosunun bir sonucudur fakat aynı zamanda şimdi de devam eden bir politikayı da açığa çıkartır. Devletin doğuya daha çok yatırım yaptığı yalanı, ancak sokaktaki faşizmi kabartma propaganda makinesinin kalp bir ürünüdür.

Devlet Plânlama Teşkilatının 2000-2008 yılı eğitim yatırımları, öğrenci sayısı ile oranlandığında, karşılaşına tablo bir faciaya işaret eder: Bolu’da bu dokuz yıl boyunca bir öğrenci için devlet 1872.43 lira yatırım yapmışken, Siirt’te 218.52 lira yatırım yapmıştır.

Söylenen yalanın aksine Kürt illerinde öğrenci başına ortalama yatırım 351.04, Doğu Karadeniz’de 668.96, Trakya’da 505.85, Doğu Anadolu’da 756.50, Batı Karadeniz’de 1038.76, İç Ege’de 919.21, Orta Anadolu’da 723.26 liradır.

Sonsöz

Eğitim hizmetlerine ulaşmada tek sıkıntı çeken bölge Kürt illeri değildir; fakat en az hizmeti alan bariz şekilde Kürt illeridir. Orta Anadolu’da, Doğu Anadolu’da, Doğu Karadeniz’de veya başka bölgelerde sıkıntının var olması, Kürt illerinin eğitim alanındaki vahim durumunu ortadan kaldırmamaktadır.

Bu tablo yeni ortaya çıkmış değildir; on yıllardır böyledir. “Terör vardı o yüzden devlet bu hizmetleri götüremedi” diye yalandan kat kat perdelere sarınmak gerçeği değiştirmiyor.

 

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.