Suriye’nin görünmez askerleri

02.01.2014 16:49:30
A+ A-

Dünya var olduğundan beri gerçekleşen savaşlarda, savaşan taraflar çocukları asker olarak kullanmışlardır. Çocuk askerlerin dünya gündemine gelmesi ise soğuk savaş sonrası dönemde üçüncü dünya ülkeleri olarak tanımlanan ülkelerde meydana çıkan çatışmalardır. Gelişen teknoloji ile dünya çapında kamuoyu baskısı yaratabilmek daha basit hale gelmiştir. Bu baskılar sonucunda BM ve uluslararası kuruluşlar çocuk askerlerle ilgili bir takım girişimlerde bulunmak zorunda kaldı. Her ne kadar gündeme geldi denilse bile çocuk askerler konusunun yeteri kadar kamuoyu yaratamadığı halen 250-300 bin çocuk askerin varlığını sürdürmesinden belli olmaktadır. Dünyanın bir tarafında çocuklara silahlarla dahi oynanması yasaklanırken, öteki tarafında çocuklar ellerinde AK-47,G3 ve RPG silahlarıyla savaşın içine sürülmektedir. Genelde öteki taraf ise sömürülen taraf olmaktadır. Bu durum günümüz dünyasının utanç kaynağı sebeplerinin başında gelmektedir. Sierra Leone’de 12 yıl süren iç savaşta eski bir çocuk asker olan Ishmael Beah’ın kitabında yazdıkları başlı başına Dünyanın çocuk asker denilen olgudan utanmasına yeter: “İki yıldan uzun bir süredir savaşıyorduk; artık öldürmek günlük bir olay haline gelmişti. Çocukluğum ben hiç farkına varmadan gelip geçmişti ve yüreğim donmuş gibiydi.”

Çocuk asker, tanımı tam olarak yapılamasa da Çocuk Askerlerin Kullanımı Durdurma Koalisyonu, 18 yaşının altında olup herhangi bir devletin silahlı kuvvetlerine veya diğer düzenli veya düzensiz silahlı kuvvet veya silahlanmış siyasi örgüte üye olan veya bağlı bulunan herkesi kapsayacak şekilde ele alıyor. Koalisyonun tanımı bu konuda en yaygın şekilde benimsenmiş bulunan UNICEF’in tanımına dayanmaktadır. Çocuk asker denilince akla gelen ilk kullanım yolu, çocukların doğrudan silahlı çatışmalarda kullanılmasıdır. Ancak bunun yanı sıra çocuklar haberci, casus, seks kölesi, canlı kalkan gibi insan haklarına aykırı olarak çeşitli şekilde kullanılmaktadır.

Emperyalist ülkelerin sömürü alanlarının başında gelen Afrika kıtası doğal olarak çocuk asker sayısı bakımından da başı çekmektedir. Afrika’da 200.000 kadar çocuk asker olduğu tahmin edilmektedir. Ancak çocukların asker olarak kullanıldığı tek yer Afrika değildir. Çocuk askerlerin halen kullanıldığı yerlerden biri ise Ortadoğu’da, hemen yanımızda bulunan Suriye’dir. Suriye,  emperyalizmin son dönemdeki uğrak noktalarındandır. Suriye’de 15 Mart 2011’de başlayıp Nisan 2011’de ülke çapına yayılan ve halen devam eden iç savaş(tipik bir iç savaş diyemezsek de) hüküm sürmektedir. Birleşmiş Milletlere göre ölü sayısı Eylül 2013 tarihi itibarıyla 120,000'e ulaşmıştır.

Uluslararası medyada çıkan haberlere ve insan hakları kuruluşlarına göre Suriye’de muhalifler tarafından çocuklar asker olarak kullanılmaktadır. Muhalifler tarafından çocukların asker olarak kullanıldığı yönünde çıkan haberler iddia olmaktan çıkmıştır. Yazılı ve görsel medyada çıkan haberler artık bunun bir iddia olmaktan çıkıp gerçeklik halini aldığının ispatıdır. Nitekim HRW tarafından Suriye’de yapılan araştırmalarda Suriye’de ki çocuk asker olgusunun kanıtıdır.

İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) 29 Kasım 2012’de yaptığı açıklamada Suriye’de savaşan silahlı muhalif gruplan çocukları savaş ve diğer askeri amaçlarla kullandığını açıkladı. İzleme Örgütü, kimisi henüz ancak 14 yaşında olan çocukların en az üç muhalif birliğinde silah ve teçhizat taşımak ve gözcülük yapmak suretiyle hizmet verdiğini, en gençleri daha 16 yaşında olan çocukların da silah taşıdığını ve hükümet güçlerine karşı savaşçı olarak görev yaptığını ortaya çıkardı. İnsan Hakları İzleme Örgütü, muhalefet komutanlarının bu uygulamayı sona erdireceklerine dair taahhütlerini beyan etmeleri ve 18 yaşından küçüklerin –gönüllü olsalar dahi – askeri amaçla kullanılmasını yasaklamaları gerektiğini söyledi. Birleşmiş Milletler ise Ağustos 2012 ve Ağustos 2013’de çocuk askerler kullanıldığına yönelik kaygılarını ifade etmiş ve uyarmakla yetinmiştir. Esad tarafından kimyasal silah kullanıldığı iddialarına karşılık insancıl müdahale hazırlığına girişen demokrasi kahramanları, muhaliflerin çocuk asker kullanımına yönelik tepkileri nedense cılız kalmaktadır.

The Nationalede yayımlanan bir haber, Suriyeli muhaliflerin çocukları savaşa nasıl malzeme ettiğini gösteriyor. Muhalifler "çocukları ölüm makinelerine dönüştürdük" demekten mutluluk duyuyorlar. 38 yaşındaki eski bir ordu mensubu Abdel Razzaq askeri eğitim verdiği çocuklar için "buraya geldiklerinde çocuklardı, ayrılırken ise birer ölüm makinesi oldular" diyor. Abdel Rezzaq’ın "askeri akademisi" Kuzey Suriye’de, Halep’te eski bir okulda bulunuyor. Çocuklar cepheye gitmeden önce 3 ay boyunca günde 2 saat eğitim alıyorlar.

Uluslararası ajanslarda foto muhabirliği yapan Stephen Boitano’nun Birgün gazetesinde çıkan haberine göre Suriye’nin kuzeyinde, çatışmaların uzağında, özellikle çocuk askerler için hazırlanmış bir kamp bulunuyor. 13-18 yaş arası çocuklara silahlı eğitim verilen bu kamp, bugüne kadar 150’den fazla çocuğu mezun ederek cepheye yollamış. Kampın en başarılı “öğrencilerinden” biri 14 yaşındaki Mousab. Eğitimini tamamlayıp cepheye gitmesine sadece birkaç gün var. Neden ÖSO’ da savaşmak istediğini “Ülkemi savunmak istiyorum ve kadınları, çocukları öldürdüğü için Esad’dan nefret ediyorum” diye anlatıyor.

Bu haberlerin yanı sıra youtube ve sosyal medyada dolaşan onlarca çocuk asker videosu bulunmaktadır. Bir videoda, muhaliflerden biri kesik başa tekme atarak orada bulunan çocuğun ayaklarının dibine yolluyor bir yandan da çocuğu tebrik ediyor. Bu videoyu izledikten sonra akla gelen ilk şeylerden biri, “Bir kişi nasıl olur da bu kadar insanlıktan çıkar ?” sorusu olmaktadır. Muhalif komutan Abdel Razzaq’ın çocukları ölüm makinesine getirdiklerini keyifle anlatması da bunun bir örneğidir. Maalesef ne videoda ki kişi ne de Abdel Razzaq istisnai örneklerden değildir. Çocuk Asker kullanılan her yerde bu gibi kişilerin bulunduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Yanı başımızdaki Suriye’de bu sayı inanılmaz şekilde fazladır. Peki, insanlık nasıl bu hale gelmektedir? Korunması gereken varlıklar neden ölüm makinesi haline getirilmektedir? Neden bu durumdan mutluluk duyulmaktadır? Bu soruyu cevaplarken ilk olarak Suriye bağlamında çocuk askerler olgusuyla değil hatta Dünya çapında çocuk askerler olgusuyla değil değil savaşın getirdikleriyle açıklayabilirsek en tatmin edici cevabı bulabiliriz. “Savaşlar olmamalıdır; hiçbir esenlik getirmeyen savaşlar” diyen Kant, savaşı bütün fenalıkların ve ahlaki bozuklukların sebebi olarak görmüştür. Binlerce yıldır sömürü düzeni devam etmekte ve günümüz küresel dünyası da bu düzenin devamlılığını desteklemektedir. Ve savaşlar insanların kaderleri haline gelmektedir. Savaşlar sırasında her şey koşulsuz olarak amaç uğruna araçsallaştırılabilmektedir. Araç haline getirilenlerden biri de çocuklardır. Başlı başına korunması gereken ve amaç olması gereken çocuklar kirli planlara alet edilmektedir.

Tarihin başından beri var olan savaşın tamamen ortadan kaldırılamaması ya da bu düşüncenin günümüz açısından bir ütopya olması karşısında savaşın yıkıcı etkilerini en aza indirgemek uğraşı içinde olmak önem taşımaktadır. Savaşlar var oldukça insan hakları ihlal edilmeye devam edilecektir. İhlal edilenlerin başlarında gelen çocuk askerler hakkında neler yapılabilir? Dünya çapında akademisyenler, bilim adamlarını, insan hakları savunucuları bu konunun çözümü açısından fikirlerini beyan etmekteler ve çeşitli çözüm önerileri getirmektedirler. Bu çözüm yollarının uygulanabilmesi için çocuk askerlerin daha fazla gündeme getirilmesi yani kamuoyunun bu konu üzerinde ısrarla durması gerekmektedir. Ne yazık ki BM ve diğer uluslar arası kuruluşlar örneklerine sayısız defa rastladığımız gibi savaşın getirdiği yıkımlara karşı kendi başlarına hareket etmemektedirler. Bu kuruşlar belli baskılar sonucunda ilkeler ve yasaklar getirmektedir. Ancak bu ilkelerin özümsenmesinde ve uygulanmasında problemler olduğu aşikârdır. Bu insanlık ayıbına hep birlikte hayır denmesi gerekir. Kutsal olan savaşlar değil, kutsal olan ÇOCUKLARDIR.

YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.