Kitap İncelemeleri NO:2 Sanatı Temelinden Sarsan Kitap - Believeing is Seeing - Mary Anne Staniszewski

06.02.2014 20:57:26
A+ A-

Geçenlerde Sanat Tarihi hakkında biraz daha bir şeyler okumak istedim ve kitapçıda en sevdiğim bölüm olan sanat kitapları bölümünü karıştırmaya başladım. Yakında tanıtacağım Susie Hodge tarafından yazılmış  "Gerçekten Bilmeniz gereken 50 Sanat Fikri" kitabını okumaya başladıktan sonra ,yıllar önce Bilkent Üniversitesi'nde her Güzel Sanatlar Fakültesi öğrencisinin yakından tanıdığı "Believing is Seeing- Creating the Culture of Art" kitabının değerini bir kez daha anladım. Eğer SANAT 'ın gerçekten ne olduğunu merak ediyorsanız şu ana kadar okuduğum en iyi kaynak olduğunu belirtmeliyim. 

"İnanmak Görmektir" . Üzülerek belirtmeliyim ki maalesef kitap henüz Türkçe'ye çevrilmemiş. 

Kitap "Sanat Nedir ?" sorusu ile başlıyor . Sanat ŞU 'dur diye bir cümle kurmak yerine , neye nasıl anlam yüklememiz gerektiği üzerinden yola çıkıyor. Sanat'ın son iki yüzyıla ait bir keşif olduğunu , galerilerde görülebilir,müzelerde sergilenebilir,koleksiyonerler tarafından sahip olunabilir, kitlesel medya ile çoğalabilir gibi özelliklerinin olması gerektiğini savunuyor. Aşağıdaki görsel örneklerle (kitap içerisinde daha fazlası var) devam ediyor. 

 

Sol'da Michelangelo : " Creation of Adam" , Sistine Chapel ,1508-12    BU SANAT DEĞİLDİR

Sağ'da  Venus of Willendorf - M.Ö. 25.000-20.000                             BU SANAT DEĞİLDİR

 

yazıyor ve şu şekilde ilerliyor .

 

 

Sol'da  Leonardo Da Vinci : Mona Lisa ,1503-1505    BU SANAT DEĞİLDİR

Sağ'da Marcel Duchamp : L.H.O.O.Q.,1919    BU SANATTIR 

ifadeleri mevcut. 

 

 

 

Milattan önce yapılmış, ne amaçla üretildiği belirli olmayan, ne amaçla kullanıldığı hakkında tahmin yürütülen ,sanatsal kaygılarla üretilmemiş eser ile Duchamp'ın pisuvarının aynı kefeye konulmaması gerektiği üzerine açıklamalarla dolu bir kitap. 

Yazar , Leonardo Da Vinci'yi bir sanatçı değil ; bir mühendis,bilim adamı,ve resim kabiliyeti olan biri olarak tanımlıyor.Çizimlerinin ; din,bilim,mühendislik ve araştırma eserleri olarak görülmesi gerektiğini savunuyor. Yukarıdaki resimde örneğini gördüğümüz Michalengelo içinde aynı söylem geçerli . 

Tüm bu yargılarını 18. yüzyıl öncesinde "Estetik bağlamda SANAT" kelimesinin var olmamasına bağlıyor. 1790 yılında KANT'ın estetik , güzellik gibi kaygıları tanımlamasından önceki tüm işleri zanaat olarak yorumluyor.  18. yüzyıldan önceki işlerin çok iyi yapılmış birer ısmarlama parça olduklarını, kilisenin emrinde çizildiklerini, çıkış noktalarının dini kitaplar olduklarını , fikir ve yoruma açık olmadıklarını belirtiyor. Güzelliği,estetiği aramaya başlayarak yeni fikirlerin çıktığını ve sanatın  günümüze kadar ne gibi akımlara girerek gelişini açıklıyor. 

Bildiğiniz sanat tarihi kitaplarından çok çok farklı. Sanat'ın ne olduğunu neye nasıl bakmamız gerektiğini öğreterek anlatmaya çalışıyor. Dili kolay. Görselleri kuvvetli. Renkli ve sert ciltli olsa ne iyi olur diyorum çoğu zaman. Bir çok üniversitede sanat tarihi derslerinde ek kaynak olarak kullanılıyor . Yabancı sitelerde kitap hakkında farklı yorumlar bulabilirsiniz. Umarım bir gün Türkçe'ye çevirilir ve güzel bir sanat tarihi klavuzumuz olmuş olur. 

Ahmet Rüstem Ekici