Bir Destan Kahramanı Olarak Daenerys Targaryen

11.01.2015 19:45:10
A+ A-

Sürgündeki bir prensesin dönüp babasının tahtına oturması, herhalde ancak çocuklara yatmadan önce anlatılan karamelli çikolata tadındaki masallarda olabilecek bir sondur. Zira masallarda sadece iyi olduğu için kazanan prensler ve prensesler vardır. Güzel veya yakışıklı olmaları da yine bu iyiliklerinin bir tezahürüdür. Ancak A Song of İce and Fire serisini bu minvalde değerlendirmek de başka bir naiflik olur. Yani Daenerys Targaryen'in Westeros'a dönüp tahta geçmesinin, sadece George r r Martin'in kara seri üslubuna bakarak mümkün olamayacağını söylemek seride şimdiye kadar olan biten gelişmeleri göz ardı etmek olacaktır. Beş kitap boyunca geçirdiği tüm evrelerin kendisine kattıkları ile Westeros'a çıkacak olan prenses sadece bir prenses olmayacak, tüm başından geçenlerin büyüttüğü bir Daenerys olacak. Daenerys'ın sonunun ise zaferle veya yenilgiyle sonuçlanması ihtimalleri masallara değil ama bir ihtimal dünya destanlarına bakılarak teorize edilebilir.

Elimizde bir adet, hanesine yapılan katliamdan sağ kurtulmuş ve başka bir kıtaya kaçırılmış prenses var, kitabın ilk sayfalarında 13 yaşında, Targaryen Hanesi'nin kalan son iki üyesinden biri, Daenerys. Denklemin diğer ucunda ise Targaryenlerin devrilmesinden sonra başa geçen Robert'ın yönetiminde yaşayan Westeros bulunuyor. Denizin bir ucunda kendisine sorulmadan prensesliği üzerinden planlar yapılan Daenerys varken diğer ucunda Westeros beş kralın savaşıyla kanıyor. Böyle bir atmosferde Daenerys, kalan son akrabası ağabeyi Viserys'ı da Khal Drogo'nun bir öfke nöbeti sırasında kaybediyor. Khal Drogo'yu ise takip eden süreçte. Kendisine dayanarak Westeros üzerine planlar yapan Yargıç Illyrio ile de iletişimi çoktan kesilmiş olan Daenerys, bir avuç dothrak ile yolun sonuna gelmiş göründüğü bir anda üç ejderha ile küllerinden doğuyor. Tüm dünya destanlarındaki kahraman karakterlerde görebileceğimiz bu ölüp yeniden dirilme mefhumu Grrm'nin dünyasında da gerçekleşiyor ve yolun sonuna gelen kahraman karakter ikinci kez doğuyor. Bu şekilde daha da güçlenerek yoluna devam ediyor. Bu yolda güvenebileceği adamların yanına sıra esas eşlikçisinin bir hayvan olması ki burada karşımıza ejderhalar çıkıyor, onu destan kakramanlarına daha da yaklaştırıyor. 

Lord Raglan 'Geleneksel Kahraman Kalıbı'nı anlayabilmek ve ortaya koyabilmek için Ortadoğu ve Batı Destanlarını derinlemesine incelemiş ve 22 puan üzerinden dereceli metotla bir çalışma yapmıştır. Dünya destanlarındaki kahramanlarda en fazla görülen ortak özelliklerin verildiği çalışmanın sonunda ortaya bir Destan Kahraman Kalıbı çıkıyor. Daenerys Targaryen'in Destan Kahraman Tipi'ne hangi noktalarda yaklaştığında bu tezler ışığında bakabiliriz.

1.      Kahramanın annesi soyludur

2.      Kahramanın babası kraldır

3.      Kahramanın babası çoğunlukla annesinin yakın bir akrabasıdır

İlk 3 maddede Daenerys'ın kimlik bilgilerini bulabiliyoruz. Annesi Rhaella ve babası Aerys II'nin aslında kardeş olması, bir kâhinin Aerys'a Vaadedilen Prens'in Rhaella ile Aerys'ın soyundan geleceğini söylemesi ve en nihayetinde Aerys'ın buna inanması, Aerys'ın çocuklarının birer özeti olarak söylenebilir. Daenerys 3 çocuktan en küçüğü olarak yine kendine özel bir yer edinmiş oluyor. Kehanette geçen Prens ifadesinin yanlış anlaşıldığını ise Sur'un üstadı, eski bir Targrayen olan Aemon aktarıyor: "Ne aptalız, kendimizi çok akıllı zannettik. Ejderhalar ne erkek ne de dişidir. Barth bu gerçeği gördü, alev gibi değişkendir cinsiyetleri. Dil, bin yıldır hepimizi yanılttı. Daenerys tuz ve dumanın ortasında doğmuş biridir, ejderhalar bunu kanıtlıyor"

4.      Kahraman, ailesi zor bir dönemden geçerken olağanüstü bir şekilde dünyaya gelir

Daenerys, ailesinin devrilmesine ve öldürülmesine kadar giden Robert İsyanı sırasında Dar Deniz'de bir ada olan Ejderha Kayası'nda Kale'yi yıkmasından korkulacak kadar güçlü bir fırtınanın olduğu gecede doğuyor. Öte yandan seride sürekli adı geçen ve gelip insanlığı kurtaracağına inanılan Azor Ahai'nin tuzun ortasında doğmuş biri olacağı söylenmektedir. Ancak elbette Westeros aleminde bir adada doğmuş olan tek karakter Daenerys değildir.

Ne var ki kahramanların ilk doğumlarına değil ikinci doğumlarına bakılır. Daenerys, Khal Drogo'nun cenaze ateşine girip üç ejderha ile birlikte alevlerin arasından çıktığında ikinci kez doğmuştur. Ölüp yeniden dirilme mefhumunda bu konuya tekrar değinilebilir.

5.      Kahraman çocukken öldürülmeye çalışılır

6.      Korunması için gizli bir yere gönderilir.

7.      Uzak bir ülkede evlat edinilir ve büyütülür

8.      Çocukluğunda kim olduğunu bilmeyen kahraman sıradan bir şekilde yetiştirilir

9.      Ergenlik çağına geldiğinde kim olduğunu öğrenir ve doğduğu topraklara gitmek için yola düşer

İsyan sırasında tüm ailesi gibi Daenerys da öldürülmeye çalışılmış ancak ağabeyi Viserys sayesinde kaçırılmıştır. Burada farklı olarak Daenerys'ın evlatlık edinilmediğini, kim olduğunu bilerek yetiştirildiğini görüyoruz. Ancak yine de kim olduğunu öğrenme konusunda Daenerys'ın özellikle ejderhalarla ateşin içinden çıktığı anı baz almak doğru olacaktır. Zira, ağabeyinin yıllarca anlattığı hikayelerden bin kat daha etkilidir bu sahne Daenerys'ın kendi gücünün farkına varmasında. Onun kendini tanıması yola asıl çıktığı andır denilebilir, böylelikle Illyrio ve saraydaki dostunun planları doğrultusunda değil kendi kararı doğrultusunda bir yola girdiğini görüyoruz karakterin.

10.  Kahramanın mutlaka hayvan bir eşlikçisi vardır.

Birçok destanda, destanın ait olduğu ulusa, kültüre ve coğrafyaya göre farklı hayvanlar kullanılıyor. At, kurt ve kartal en fazla karşılaşılan motifler. Ejderhaları ise daha ziyade yıkımından kaçılan ve karşısında savaşılan yaratıklar olarak tanıyoruz. Grrm'nin yarattığı dünyada ise Daenerys Targaryen'in eşlikçi hayvanı olarak çıkıyor karşımıza ejderhalar. Savaşta onun için savaşan, kahraman zor durumda kaldığı yahut etrafı kıskıvrak kuşatıldığı zamanlarda ise yardımına koşan bir müttefik adeta. Yani bir destan kahramanının tam olarak isteyeceği türden bir dost. Burada ejderhaların Daenerys'ın yalnızca eşlikçisi değil aynı zamanda elindeki güç de olduğunu söylemek lazım. Yine söylenmesi gerekenlerden biri de ejderhaların onun güçlerinden yalnızca biri olduğudur. Yunkai, Astapor ve Meereen fetihlerinde ejderhalarından yararlanma oranı yok denecek azdır. Strateji, savaş planı ve hatta savaşa gerek kalmayacak akılcı fetih yolları ile askerler ve halk arasında Ejderhaların Annesi olarak anılsa da bunun korkusuyla değil güveniyle sevilmektedir. Son bölüm itibariyle ejderhalara kilit vurulması ise kahramanın kendi gücüyle baş edememesi sendromudur. Bu güce hükmedebilmek için gereken olgunluğa erişmesi ise kalın bir kitap daha gerektiriyor George r r Martin'e göre.

11.  Kahraman mutlaka bir kez ölür ve ikinci kez doğar.

Bu maddeyi yeniden aydınlanma olarak da değerlendirebiliriz. Biyolojik doğumun sadece hayat verdiği Daenerys'a ikinci doğumu birdenbire değil ama yıllara yayılan bir süreçte cesaret, akıl, bilgelik ve ışık getiriyor. Öyle ki bitti zannedildiği bir anda hem mecaz hem gerçek olarak küllerinden doğuyor. Bu olayla birlikte gökyüzünde beliren kuyruklu yıldız için ışığın habercisi diyenler de oluyor, Azor Ahai'nin müjdecisi diyen de.  İkinci doğum ile birlikte gücünün farkına varan ve yaşamını yeniden düzenleme yoluna giden Daenerys'ın ağzından da ilk kez bu olaydan sonra hanesinin mottosu olan sözü duyuyoruz: I will take what ise mine with ''Fire and Blood''

12.  Destan kahramanı, selefinin kızı ile evlenir.

Evet destan kahramanları erkek olduğu için Lord Raglan tanımlamayı bu şekilde yapmış, dilimize de böyle çevrilmiş, ancak Grrm karşımıza kadın bir kahraman çıkarıyor. Selef, yani öncül sözcüğü ile ne kastedildiğine karar vermek oldukça güç. Daenerys seride iki, kitapta bir evlilik yapmış olsa da burada sözü geçenlerden hiçbiri onun selefi konumunda değil. Kendinden önce tahtta oturan son kişinin kim olacağını ise henüz bilmiyoruz. Burada yakıştırma yapabileceğimiz kişi Robert'ın gayrımeşru oğullarından biri mi yoksa Daenerys Westeros'a geldiğinde tahtta oturmakta olan kişi mi baz alınmalı, burası muamma. Birçok destanda görülmeyen bu maddenin Westeros'a sirayet etme ihtimali de oldukça az tabii.

13.  Kahraman hayvan, bitki ve olağanüstü varlıklar ile iletişime geçebilir

Bu noktada aklımıza tabii ki ilk olarak ejderhalar geliyor ki bu Targaryen hanesinin bir üyesi olmasını getirdiği bir durum. Buna ek olarak söylenebilecekler maskeli ablamız Quatihe'nin arada sırada gelip kendisiyle iletişime geçmesi ve ona bir takım uyarılarda bulunması ve beşinci kitapta görülen Daenerys'ın çimenlerle konuşması hadiseleridir. Burada esas olan ise iletişime geçilen varlıkların gerçekte de canlı olmalarıdır. Destan kahramanlarının bir taş ile konuştuğu görülmemiştir, ancak ağaç ve atlarla konuşan kahramanlar ulusların destanlarında önemli yer tutarlar. Yine önemli olan bir diğer nokta alınan cevapların gerçekliği değildir. Zira kahraman ağaçtan, attan veya burada görüldüğü üzere çimenden gerçekte bir cevap almaz, ilham alır. Bir nevi kafasındaki ilhamı, hedef seçtiği varlıktan duymaktır önemli olan.

14.  Kahramanın kendi hedefi dışında olağanüstü görevleri de vardır.

Çevresindeki, gücünü ipotek altına alan ağabey ve koca karakterlerinin ölümü ve Daenerys'ın ateşin içinde üç ejderha ile yeniden doğması için ikinci bir hayat denilebilir. Bir masaldan çok farklı olarak Viserys ve Khal Drogo vesayetinde değil; kendi gücünü başına gelen her zorlu olayda daha çok fark ederek ilerleyen bir kahraman karakteri ejderhaları unutturacak kadar gerçekçi ilerliyor. İşte belki de bu yüzden Daenerys'ın Westeros'a muhtemelen gelişi ve tahta geçişi okura, masal gibi değil bir destanın kahraman için birkaç bin level zorlaştırılmış bir sürümü olarak gelecektir. Destandaki kahramanların yaşadıkları hayata şükür edeceği zorluklardan geçen Daenerys, altıncı kitapta muhtemelen kendisine verilen öğütleri tutacak ve batı için doğu'ya, kuzey için güney'e ilerleyecek ve ışığa dokunmak için gölgenin altından geçecek. Işık ile kastedilen Işıkgetiren kılıç mıdır ve altından geçilecek gölge yine destanlarda kahramanlara gizli güçler tarafından verilen görevler, yüklenilen misyonlardan biri midir, bu hala Grrm ile Quaithe arasında bir sır . Işıkgetiren'i almak ve Akgezenlerle savaşmak eğer kendi görevi ise Westeros tüm hikâyenin içerisinde küçük bir hedef olarak kalacaktır. Kahraman tüm destanlarda olduğu gibi muhtemelen gerekli zorluklardan ve aşamalardan geçmeden, yapması gereken hataları yapıp bunlardan ders çıkarmadan hedefe ulaşamayacaktır. George r r Matin'in bu aşamaları altıncı kitapta bitirmesi dileğiyle...



YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.