Hekim hata yapar mı?

19.03.2016 21:34:45
A+ A-

Çok uzun yıllar önce, alanında önde gelen değerli bir hekimden alınan biyopsinin hatalı değerlendirildiğinin anlaşılması sonrası, nasıl olup da patolojide hatalı bir tanının verilebildiği konusunu benden bir yazı ile anlatmam istenmişti. Tümü üniversitelerde çalışan hekimler, patolojide nasıl olup da hata yapılabileceğini anlayamıyorlardı. Ben de tıp alanında hata konusunda bu vesile ile ilgilenmeye başladım ve o zaman yazdığım yazının başlığına da "Hekim Hata Yapar mı?" koydum. Çünkü meslektaşlarımın içinde bile tıp mesleğinin hatasız olabileceği konusunda bir fikir birliği oluşmuş gibiydi. Bu yazıyı kaleme alışımın üzerinden 20 yıla yakın bir zaman geçtikten sonra Türkiye'de maalesef tıbbi hataların azaltılması konusunda neredeyse hiç bir ciddi adım atılmamış olduğunu itiraf etmek zorundayım.

Buna karşın özellikle ABD'de 2000 yılların başından beri tıbbi hatalar konusunda ciddi raporlar hazırlanıyor, alınabilecek önlemler konusunda tartışmalar yapılıyor ve kalite yükseltme çalışmaları geliştirilerek yaygınlaştırılıyor. Örneğin 2000'li yıların başında ABD'de yapılan bir değerlendirmede tıbbi hatalar sonucu ölüm, trafik kazaları sonucu ölümlerden daha fazla bulunmuştu. Türkiye için benzer bir veriye ulaşmayı hayal etmek bile hayaldir. Ama benzer şekilde tıbbi hatalardan ölümlerin trafik kazalarından daha fazla olduğu düşünüldüğünde durumun vahameti konusunda bir fikir verebilir.

O zaman neden Türkiye'de bu konuda ciddi bir adım atılamıyor. Bu arada haksızlık etmemek için konuya meraklı gönüllü kişilerin az sayıda da olsalar tıbbi hatayı azaltmak adına bazı adımlar attığını kaydetmek de yerinde olur. Ancak maalesef bu konuda genel olarak önlemler henüz alınabilmiş değildir. Bunun iki ana kaynağını not etmek gerekir. Birincisi kamuoyundan tıbbi hatalarını azaltmaya yönelik ciddi ve bilinçli bir talep yoktur. İkincisi ise "iyi hekim hata yapmaz" "mitidir.

Özellikle "iyi hekim hata yapmaz" söylemi, hata yapan hekimlerin de bu hatalarını görmemeye, inkar etmeye veya üstünü örtmeye yönlendirmektedir. Tıbbi hataların büyük kısmı sistem hatalarıdır. Bu durum, aslında hataların büyük kısmının sistemin işleyişinden kaynaklandığı ve işleyişin düzeltilmesi ile hataların büyük kısmının önlenebileceğini göstermektedir. Yine hataların önemli bir kısmı hasta üzerine bir zarar oluşmadan da önlenebilmektedir. Ancak bunların da tekrarlamaması için yine sistematik değişiklikler yapmak gereklidir.

Konuyu tüm boyutları ile ele almak bu kısa yazıda olanaksızdır. Ancak son katıldığım kongrede ABD'de bir üniversitede eğitim verdikleri uzmanlık öğrencileri ile karşılaştıkları hataları değerlendiren ve bu sorun ile nasıl baş edeceklerini gösteren bir eğitim programı olduğunu öğrenince, kıskançlığımdan olsa gerek yeniden bu kısa yazıyı yazmak istedim. Biz de sağlık hizmeti sunumu sırasında hata yapılabileceğini kabul edip, bu hataları azaltmak için cezalandırılma kaygısı olmadan, bu sorunları tartışabilmeliyiz. Bu hatalardan gelecekte korunmanın en kestirme yolu budur. Bu hatadan zarar gören kişilerin hakları ne olacak dediğinizi duyar gibi oluyorum. Onu da başka bir yazıda ele almak uygun olur ama önce Gencebay">Orhan Gencebay'ın o meşhur şarkısını hatırlayalım "Hatasız Kul Olmaz".........



YORUM YAZ
Yorumunuzu girmek için sisteme giriş yapmalısınız.
Eğer üye değilseniz üye olunuz.